ชื่อกิจกรรม

โครงการการขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพชีวิตและผลิตภัณฑ์ชุมชนบ้านลิ้นช้าง อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี

กิจกรรมภายใต้ : 2568 (ยุทธ 5) โครงการที่ 34 : โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตและยกระดับเศรษฐกิจฐานราก
ประเภทกิจกรรม
การพัฒนาท้องถิ่น (ด้านการพัฒนา)
การพัฒนาท้องถิ่น (บริการวิชาการ)
ผู้ดำเนินงาน
1. ผู้ช่วยศาสตราจารย์กรรณิการ์ ตาละลักษมณ์ รองคณบดีฝ่ายการวิจัย นวัตกรรมและบริการวิชาการ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
หลักและเหตุผล

        มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี มีพันธกิจในการให้บริการวิชากร ถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยี นวัตกรรมบนพื้นฐานปรัชญาเศรฐกิจพอเพียงที่ตอบสนองความต้องการของชุมชน สังคม และประเทศชาติ มหาวิทยาลัยได้กำหนดให้แต่ละคณะทำงานบริการวิชาการในพื้นที่ของแต่ละอำเภอ เป็นโครงการ 1 คณะ 1 อำเภอ ในส่วนของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์รับผิดชอบอำเภอหนองหญ้าปล้อง และได้ลงพื้นที่ พบว่า ชุมชนบ้านลิ้นช้างมีพืชพื้นถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชน คือ พริกพาน ที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้ซึ่งอัตลักษณ์ของชาวกะเหรี่ยงนั้น คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ได้บริหารจัดการโดยนำมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อแก้ปัญหา เรื่อง พริกพานมีราคาตกต่ำ และสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนได้ โดยให้ความรู้และอบรมการทำน้ำมันหอมระเหยเพื่อการนวดไทย ซึ่งมีพริกพรานเป็นส่วนผสม และได้สำรวจเส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและเชิงธรรมชาติไปแล้ว 1 ครั้ง เพื่อจัดทำแผนที่ท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติและวัฒนธรรมในปีงบประมาณ 2567 แต่ยังไม่แล้วเสร็จเนื่องจากฝนตกบ่อยครั้ง ส่งผลต่อการสำรวจเส้นทาง เมื่อทางคณะได้ลงพื้นที่เพื่อปรึกษากับชุมชน และร่วมกันพัฒนาแก้ไขปัญหาให้กับชุมชน พบว่า ทางชุมชนต้องการให้ต่อยอดเส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและธรรมชาติให้แล้วเสร็จ และต้องการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมหรือส่วนประกอบของพริกพรานต่อไป เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าและสร้างรายได้ให้กับชุมชน และส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากของประเทศอย่างเข้มแข็งและยั่งยืน พึ่งตนเองได้ต่อไป

 

วัตถุประสงค์

1. เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ ด้านประวัติความเป็นมาของชุมชน วิถีชีวิตของชุมชน วัฒนธรรม ประเพณี อาหาร การแต่งกายของชุมชนบ้านลิ้นช้าง อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี

2. เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ นวัตกรรมที่นำไปใช้ประโยชน์กับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของชุมชน

3. เพื่อพัฒนาเส้นทางท่องที่ยวเชิงธรรมชาติและวัฒนธรรมของชุมชนบ้านลิ้นช้างให้เสร็จสมบูรณ์

พื้นที่เป้าหมาย
# พื้นที่ ตำบล อำเภอ จังหวัด
1 ชุมชนบ้านลิ้นช้าง ยางน้ำกลัดเหนือ หนองหญ้าปล้อง เพชรบุรี
กิจกรรมย่อย

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 2) 2 ม.ค. 2568 - 31 มี.ค. 2568

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

นักเรียน ครู ประชาชนชุมชนบ้านลิ้นช้าง ตำบลยางน้ำกลัดเหนือ อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี

วิธีการดำเนินงาน (Process)

1. คณะทำงาน ร่วมประชุมวางแผนกับผู้นำชุมชนเพื่อสำรวจเส้นทางท่องเที่ยว
2. ลงพื้นที่สำรวจเส้นทางท่องเที่ยวกับผู้นำชุมชน
3. สรุปเป็นการจัดกิจกรรมวิ่งครอสคันทรีแอนด์เทรล โดยงานบริการวิชาการ คณะมนุษย์ฯร่วมกันกับชุมชนบ้านลิ้นช้าง ในการจัดกิจกรรมเพื่อเป็นการเปิดเส้นทางท่องเที่ยว
4. ดำเนินการจัดกิจกรรมวิ่งครอสคันทรีแอนด์เทรล

ผลผลิต (Output)

กำลังดำเนินการวิ่งครอสคันทรีแอนด์เทรล วันที่ 18 พฤษภาคม 2568

ผลลัพธ์ (Outcome)


ผลกระทบ (Impact)

เศรษฐกิจ
สิ่งแวดล้อม
ศิลปวัฒนาธรรม


รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

1. ด้านเศรษฐกิจ

  • เชิงบวก

    • สร้างรายได้ให้กับชุมชนจากการขายอาหาร เครื่องดื่ม ของที่ระลึก และบริการที่พัก

    • ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงกีฬา ทำให้เกิดการกระตุ้นเศรษฐกิจในท้องถิ่น

  • เชิงลบ

    • ค่าใช้จ่ายในการจัดการและดูแลพื้นที่อาจเพิ่มขึ้น หากไม่ได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ

    • หากจัดบ่อยเกินไปหรือไม่เป็นระบบ อาจส่งผลต่อการใช้ทรัพยากรในชุมชนเกินความสามารถ

2. ด้านสังคม

  • เชิงบวก

    • สร้างความสามัคคีในชุมชนจากการร่วมมือกันจัดกิจกรรม

    • เสริมสร้างภาพลักษณ์ของชุมชนในระดับภูมิภาคหรือระดับประเทศ

    • สร้างแรงบันดาลใจให้เยาวชนหันมาออกกำลังกายและรักษาสุขภาพ

  • เชิงลบ

    • อาจเกิดความขัดแย้งหากชุมชนไม่ได้มีส่วนร่วมในการตัดสินใจ

    • ความแออัดและเสียงรบกวนจากผู้ร่วมกิจกรรมอาจรบกวนวิถีชีวิตของชาวบ้านบางส่วน

3. ด้านสิ่งแวดล้อม

  • เชิงบวก

    • หากจัดอย่างรับผิดชอบ สามารถใช้เป็นเวทีรณรงค์ให้ผู้เข้าร่วมตระหนักถึงการอนุรักษ์ธรรมชาติ

    • ชุมชนและหน่วยงานอาจหันมาให้ความสำคัญกับการจัดการขยะและดูแลสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

  • เชิงลบ

    • การเหยียบย่ำเส้นทางธรรมชาติอาจทำให้เกิดความเสียหายต่อพืชและสัตว์

    • ขยะจากผู้เข้าร่วมกิจกรรม หากไม่จัดการดี อาจกลายเป็นมลพิษในพื้นที่ธรรมชาติ

    • เสียงดังและกิจกรรมจำนวนมากอาจรบกวนสัตว์ป่าในเขตอุทยาน

4. ด้านศิลปวัฒนธรรม

  • เชิงบวก

    • เปิดโอกาสให้ชุมชนเผยแพร่วัฒนธรรมท้องถิ่น เช่น การแสดงพื้นบ้าน อาหารพื้นเมือง และหัตถกรรม

    • สร้างความภาคภูมิใจในรากเหง้าและอัตลักษณ์ของชุมชน

  • เชิงลบ

    • หากไม่มีการควบคุม อาจเกิดการปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมเพื่อสนองนักท่องเที่ยว

    • วัฒนธรรมท้องถิ่นอาจถูกละเลยหรือบิดเบือนหากไม่มีการให้ข้อมูลที่ถูกต้อง


งบประมาณที่ใช้ (Budget)

94,260.00 บาท / Baht

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 4) 23 ก.ค. 2568 - 16 ส.ค. 2568

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

ประชาชนในองค์การบริหารส่วนตำบลยางน้ำกลัดใต้

วิธีการดำเนินงาน (Process)

จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ กิจกรรมทำน้ำมันนวดชนิดครีม ที่มีส่วนผสมจากพริกพราน โดยมีการบรรยายและให้ผู้เข้ารับการอบรมฝึกปฏิบัติด้วยตนเอง

ผลผลิต (Output)

ผลิตภัณฑ์น้ำมันนวดชนิดครีมจากพริกพราน

ผลลัพธ์ (Outcome)

  1. ผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากการพัฒนา
  2. ประชาชนในชุมชนมีองค์ความรู้ด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์และสามารถสร้างนวัตกรรมทางสังคม ที่มีการยกระดับคุณภาพชีวิต

ผลกระทบ (Impact)

เศรษฐกิจ


รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

ประชาชนสามารถนำความรู้ที่ได้ไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อจำหน่าย และสร้างรายได้

งบประมาณที่ใช้ (Budget)

26,774.47 บาท / Baht

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 4) 19 ก.ค. 2568 - 30 ก.ย. 2568

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

ประชาชนตำบลยางน้ำกลัดใต้ อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี

วิธีการดำเนินงาน (Process)

จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ การทำพริกพรานปรุงรส ณ องค์การบริหารส่วนตำบลยางน้ำกลัดใต้ อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี

ผลผลิต (Output)

ผลิตภัณฑ์พริกพรานปรุงรส

ผลลัพธ์ (Outcome)

1. ผลิตภัณฑ์เกิดการพัฒนาน้ำมัน
2. นักเรียน ครูและประชาชนในชุมชนมีองค์ความรู้ด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์และสามารถสร้างนวัตกรรมทางสังคม ที่มีการยกระดับคุณภาพชีวิต ได้แก่ องค์ความรู้ในการทำพริกพรานปรุงรส

ผลกระทบ (Impact)

เศรษฐกิจ
สังคม
สิ่งแวดล้อม
การศึกษาเรียนรู้


รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

ด้านเศรษฐกิจ เพิ่มรายได้ให้กับชุมชน

ด้านสังคม การมีส่วนร่วมของ นักเรียน ครู และประชาชนในชุมชน

ด้านสิ่งแวดล้อม การนำทรัพยากรจากธรรมชาติที่มีในชุมชน มาพัฒนาผลิตภัณฑ์เพิ่มรายได้ให้กับชุมชน

ด้านการศึกษา/การเรียนรู้ นักเรียน ครู และประชาชนในชุมชนได้รับองค์ความรู้เกี่ยวกับการทำ พริกพรานปรุงรส 


งบประมาณที่ใช้ (Budget)

20,603.00 บาท / Baht
ผลการดำเนินกิจกรรม


1. องค์ความรู้ นวัตกรรมที่นำไปใช้ประโยชน์กับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของชุมชนได้รับการถ่ายทอด ได้แก่ การถ่ายทอดความรู้การพัฒนาผลิตภัณฑ์พริกพรานในการทำเป็นผลิตภัณฑ์พริกพรานปรุงรส และการทำน้ำมันนวดชนิดครีมที่มีส่วนผสมของพริกพราน

2. ได้มีการพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติและวัฒนธรรมของชุมชนบ้านลิ้นช้างเสร็จสมบูรณ์

 


มีข้อจำกัดและอุปสรรค เนื่องจากประสบปัญหาด้านภาวะผู้นำของชุมชนในพื้นที่การบริการวิชาการเดิม



โดยการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ให้บริการ (ชุมชน) แต่ยังคงเป็นพื้นที่ของอำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี


ตัวชี้วัดกิจกรรมหลัก
ตัวชี้วัด เป้าหมาย ผลที่ได้ รายละเอียด
1) จำนวนแผนงาน/โครงการเพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานรากระดับตำบล 5 ตำบล 1 ตำบล สามารถดำเนินการตามแผนงานหรือโครงการเพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานรากระดับตำบล ได้จำนวน 1 ตำบล
2) รายได้ครัวเรือนกลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการเพิ่มขึ้น ร้อยละ 10 ร้อยละ 10 กลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการมีรายได้เพิ่มขึ้น ร้อยละ 10
3) ครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการสามารถสร้างนวัตกรรมทางสังคม (Paradigm shift) ที่มีการยกระดับคุณภาพชีวิต 5 นวัตกรรม/ชุมชน 1 นวัตกรรม/ชุมชน ครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการสามารถสร้างนวัตกรรมทางสังคม (Paradigm shift) ที่มีการยกระดับคุณภาพชีวิต จำนวน 1 ชุมชน
4) ผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากการพัฒนา 8 ผลิตภัณฑ์ 2 ผลิตภัณฑ์ สามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ได้จำนวน 2 ผลิตภัณฑ์ ได้แก่ น้ำมันนวดชนิดครีมจากพริกพราน และพริกพรานปรุงรส
5) จำนวนผู้ยื่นผลงานทางวิชาการการรับใช้สังคม 8 คน 0 คน ไม่มีผู้ยื่นผลงานทางวิชาการ การรับใช้สังคม
6) ร้อยละความสุขมวลรวม (GVH) ของครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการ ร้อยละ 41 ร้อยละ 41
7) รายงานความสุขมวลรวม (GVH) 1 รายงาน 1 รายงาน
8) รายงานการประเมินผลกระทบทางสังคมจากการลงทุน (SROI) 1 รายงาน 1 รายงาน