ชื่อกิจกรรม

พัฒนาศักยภาพของนักเรียนโรงเรียนขนาดเล็กสังกัด สพฐ. และโรงเรียนกองทุนการศึกษาด้านทักษะปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์

กิจกรรมภายใต้ : 2569 โครงการที่ 28_1 คณะ 1อำเภอ : ยกระดับคุณภาพการศึกษาด้วยนวัตกรรมการเรียนรู้สมัยใหม่ เพื่อพัฒนาท้องถิ่นโดยใช้สมรรถนะเป็นฐาน (P4.1-Hard Skills)
ประเภทกิจกรรม
ผู้ดำเนินงาน
1. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุธิดา กรรณสูตร สาขาวิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
หลักและเหตุผล
วัตถุประสงค์

1.1 เพื่อพัฒนาทักษะและสมรรถนะด้านการปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์แก่นักเรียนโรงเรียนขนาดเล็กสังกัด สพฐ. และโรงเรียนกองทุน ให้สามารถนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ได้จริง1.2 เพื่อพัฒนาศักยภาพครูผู้สอนในโรงเรียนขนาดเล็กและโรงเรียนกองทุน ให้มีทักษะ ความรู้ และความมั่นใจในการจัดการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ1.3 เพื่อสร้างโอกาสทางการศึกษาและยกระดับคุณภาพผู้เรียน โดยเน้นการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ผ่านการทดลองและกิจกรรมทางวิทยาศาสตร์ที่ครูสามารถจัดการเรียนรู้ต่อเนื่องได้ด้วยตนเอง1.4 เพื่อสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ชุมชน และหน่วยงานทางการศึกษาในการสนับสนุนการพัฒนาทักษะทางวิทยาศาสตร์ของผู้เรียนและผู้สอน1.5 เพื่อสร้างความพึงพอใจ ความรู้ ความเข้าใจ และการนำไปใช้ประโยชน์ของโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการในระดับที่สูงขึ้น ทั้งในด้านการพัฒนาผู้เรียนและการพัฒนาครู1.6 เพื่อเป็นกลไกสนับสนุนการยกระดับคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐานและขับเคลื่อนการพัฒนาประชากรในท้องถิ่นให้มีศักยภาพสอดคล้องกับการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน

พื้นที่เป้าหมาย
# พื้นที่ ตำบล อำเภอ จังหวัด
กิจกรรมย่อย

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 4) 11 ส.ค. 2569 - 19 ส.ค. 2569

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

- พื้นที่เป้าหมายดำเนินโครงการ 2 โรงเรียน
- จำนวนหมู่บ้านเป้าหมาย ขยายผล 5 โรงเรียน

วิธีการดำเนินงาน (Process)

ดำเนินการพัฒนาศักยภาพครูและนักเรียนควบคู่กัน โดยจัดอบรมเชิงปฏิบัติการให้ครูเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เชิงปฏิบัติและการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) พร้อมฝึกออกแบบกิจกรรมทดลองที่ใช้วัสดุท้องถิ่นและอุปกรณ์พื้นฐาน เพื่อให้เหมาะสมกับบริบทและข้อจำกัดของโรงเรียนขนาดเล็ก จากนั้นจัดกิจกรรมค่ายวิทยาศาสตร์ให้นักเรียนได้ทดลองและลงมือปฏิบัติจริง ฝึกการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน รวมทั้งส่งเสริมการเรียนรู้แบบเพื่อนสอนเพื่อน (Peer Teaching) และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างครูผ่านกระบวนการ PLC ตลอดจนสร้างความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย โรงเรียน และชุมชนในการขยายผลกิจกรรม พร้อมติดตามและประเมินผลด้านความรู้ ทักษะ ความพึงพอใจ และการนำไปใช้ประโยชน์ เพื่อนำผลมาปรับปรุงการดำเนินงานให้เหมาะสมและต่อเนื่อง

ผลผลิต (Output)

1. นักเรียนโรงเรียนขนาดเล็กเข้าร่วมโครงการไม่น้อยกว่า 200 คน

2. ครูผู้สอนเข้าร่วมการพัฒนาศักยภาพด้านการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เชิงปฏิบัติ

3. โรงเรียนขนาดเล็กเข้าร่วมโครงการจำนวน 2 โรงเรียน

4. ชุมชนเข้าร่วมและได้รับการพัฒนา 5 หมู่บ้าน

5. จัดกิจกรรมอบรม/ค่าย/กิจกรรมวิทยาศาสตร์เชิงปฏิบัติครบตามแผน

6. ผลงานหรือโครงงานวิทยาศาสตร์ของนักเรียนที่เกิดจากกิจกรรม

7. เกิดเครือข่ายความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ครู และชุมชน

8. ผู้เข้าร่วมโครงการมีความพึงพอใจต่อกิจกรรมไม่น้อยกว่าร้อยละ 80

ผลลัพธ์ (Outcome)

1. นักเรียนมี ทักษะปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์และการคิดวิเคราะห์เพิ่มขึ้น

2. นักเรียนสามารถ นำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ได้ดีขึ้น

3. ครูมีความสามารถในการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning และการทดลองทางวิทยาศาสตร์อย่างมีประสิทธิภาพ

4. ครูมีความมั่นใจและสามารถ ออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับบริบทโรงเรียนขนาดเล็ก

5. โรงเรียนมีคุณภาพการจัดการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์ที่ดีขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม

6. ชุมชนมีความตระหนักและมีส่วนร่วมในการสนับสนุนการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์

7. เกิดระบบเครือข่ายความร่วมมือทางการศึกษาที่สามารถต่อยอดได้อย่างต่อเนื่อง

8. เกิดการยกระดับคุณภาพการศึกษาในพื้นที่และสนับสนุนการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

ผลกระทบ (Impact)

การศึกษาเรียนรู้

รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

ด้านเศรษฐกิจ โครงการส่งเสริมการออกแบบกิจกรรมทดลองวิทยาศาสตร์โดยใช้วัสดุและอุปกรณ์พื้นฐานที่มีอยู่ในโรงเรียนหรือหาได้ในท้องถิ่น ช่วยลดต้นทุนในการจัดกิจกรรมและทำให้ครูสามารถนำกิจกรรมไปใช้ต่อได้โดยไม่ต้องพึ่งพาอุปกรณ์ที่มีราคาสูง ทั้งนี้ โครงการไม่ได้มุ่งสร้างรายได้หรือผลตอบแทนทางเศรษฐกิจโดยตรง
ด้านสังคมและวัฒนธรรม โครงการก่อให้เกิดความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย โรงเรียน ครู นักเรียน และชุมชนในการสนับสนุนการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ ผู้เข้าร่วมได้ทำงานร่วมกัน แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และถ่ายทอดความรู้ผ่านกิจกรรมกลุ่มและการเรียนรู้แบบเพื่อนสอนเพื่อน ช่วยสร้างเครือข่ายทางการศึกษาและส่งเสริมวัฒนธรรมการเรียนรู้ร่วมกันในท้องถิ่น
ด้านสิ่งแวดล้อม กิจกรรมส่งเสริมการใช้วัสดุอย่างคุ้มค่า การเลือกใช้วัสดุพื้นฐานหรือวัสดุที่หาได้ในท้องถิ่น และการจัดการวัสดุหรือของเสียจากการทดลองอย่างเหมาะสม ทำให้ผู้เรียนเกิดความตระหนักในการใช้ทรัพยากรอย่างรับผิดชอบ อย่างไรก็ตาม ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมเป็นผลสนับสนุน ไม่ใช่เป้าหมายหลักของโครงการ
ด้านการศึกษา นักเรียนได้รับโอกาสเรียนรู้จากการทดลองและการลงมือปฏิบัติจริง ทำให้มีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์เพิ่มขึ้น รวมทั้งได้ฝึกการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ครูผู้สอนได้รับแนวทางในการออกแบบกิจกรรมทดลองและการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning ซึ่งสามารถนำไปปรับใช้ในการเรียนการสอนได้อย่างต่อเนื่อง จึงช่วยยกระดับคุณภาพการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ของโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่เป้าหมาย
 

งบประมาณที่ใช้ (Budget)

0.00 บาท / Baht
ผลการดำเนินกิจกรรม



โครงการดำเนินงานบรรลุตามเป้าหมายหลักที่กำหนด โดยพัฒนานักเรียน ครู และประชาชนในท้องถิ่นรวมจำนวน 221 คน ครอบคลุมโรงเรียนขนาดเล็ก 2 โรงเรียน และชุมชนเป้าหมาย 5 โรงเรียน ผู้เข้าร่วมได้รับการพัฒนาความรู้ ทักษะ และสมรรถนะด้านการปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ผ่านกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกและการลงมือปฏิบัติจริง สามารถคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา และนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการเรียนและชีวิตประจำวันได้
ครูผู้สอนได้รับการพัฒนาความรู้และทักษะในการออกแบบกิจกรรมทดลองและการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning สามารถนำแนวทางและสื่อกิจกรรมไปประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนการสอนได้อย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ โครงการยังก่อให้เกิดเครือข่ายความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย โรงเรียน และชุมชนในการสนับสนุนการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ โดยผู้เข้าร่วมมีความพึงพอใจด้านความรู้ ความเข้าใจ และการนำไปใช้ในระดับไม่น้อยกว่า 4.36 คิดเป็นร้อยละ 87.20 มีผู้ผ่านเกณฑ์การประเมินร้อยละ 85.00 และมีค่าความสุขมวลรวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 22.0 ตามตัวชี้วัดที่กำหนดไว้
โครงการสามารถดำเนินกิจกรรมพัฒนาความรู้และทักษะปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ให้แก่กลุ่มเป้าหมาย โดยอาศัยบุคลากร วัสดุ อุปกรณ์ สถานที่ และทรัพยากรที่มีอยู่ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตลอดจนความร่วมมือจากโรงเรียนและหน่วยงานเครือข่าย แม้ไม่สามารถเบิกจ่ายงบประมาณที่ได้รับจัดสรร จำนวน 66,000 บาทได้ทันตามระยะเวลาที่กำหนด การดำเนินงานก่อให้เกิดประโยชน์ด้านการศึกษา ผู้เข้าร่วมได้รับประสบการณ์จากการทดลองและการลงมือปฏิบัติจริง มีโอกาสพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์ไปประยุกต์ใช้ ทั้งยังก่อให้เกิดความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย โรงเรียน และชุมชน อย่างไรก็ตาม ผลสำเร็จของโครงการให้พิจารณาตามข้อมูลและหลักฐานการเข้าร่วมกิจกรรมจริง ส่วนตัวชี้วัดด้านการเบิกจ่ายงบประมาณไม่บรรลุตามแผน เนื่องจากไม่สามารถดำเนินการเบิกจ่ายได้ทันกำหนด

การดำเนินโครงการมีข้อจำกัดด้านระยะเวลาและกระบวนการเบิกจ่ายงบประมาณ เนื่องจากระยะเวลาในการประสานงาน การเตรียมเอกสาร และการดำเนินการตามขั้นตอนทางการเงินค่อนข้างจำกัด ทำให้ไม่สามารถเบิกจ่ายงบประมาณที่ได้รับจัดสรรจำนวน 66,000 บาทได้ทันตามกำหนด จึงไม่มีการใช้งบประมาณของโครงการในการดำเนินงาน
ผู้ดำเนินงานจึงปรับรูปแบบกิจกรรมให้เหมาะสมกับทรัพยากรที่มีอยู่ โดยใช้บุคลากร สถานที่ วัสดุ และอุปกรณ์ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รวมทั้งอาศัยความร่วมมือจากโรงเรียนและหน่วยงานเครือข่าย นอกจากนี้ การประสานช่วงเวลาระหว่างมหาวิทยาลัย โรงเรียน ครู และนักเรียนมีข้อจำกัดจากตารางเรียนและภารกิจของแต่ละหน่วยงาน ทำให้ต้องปรับกำหนดการให้สอดคล้องกับสถานการณ์

ในการดำเนินโครงการครั้งต่อไป ควรจัดทำแผนกิจกรรมและแผนการใช้จ่ายงบประมาณตั้งแต่ต้นปีงบประมาณ กำหนดผู้รับผิดชอบด้านการเงินและพัสดุอย่างชัดเจน และประสานฝ่ายที่เกี่ยวข้องล่วงหน้า เพื่อให้การจัดซื้อจัดจ้างและการเบิกจ่ายเป็นไปตามระยะเวลาและระเบียบของมหาวิทยาลัย พร้อมทั้งควรกำหนดปฏิทินการดำเนินงานร่วมกับโรงเรียนก่อนเริ่มโครงการ เพื่อลดปัญหาความไม่สอดคล้องของตารางเรียนและภารกิจของครู
ด้านการพัฒนาต่อยอด ควรจัดทำชุดกิจกรรมทดลองวิทยาศาสตร์ที่ใช้วัสดุพื้นฐานหรือวัสดุที่หาได้ในท้องถิ่น พร้อมคู่มือสำหรับครู เพื่อให้โรงเรียนสามารถนำไปใช้ได้อย่างต่อเนื่อง ควรพัฒนาครูแกนนำและนักเรียนแกนนำ ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านกระบวนการ PLC และติดตามผลการนำกิจกรรมไปใช้หลังจบโครงการ รวมทั้งขยายเครือข่ายไปยังโรงเรียนขนาดเล็กแห่งอื่น โดยใช้ข้อมูลผลการประเมิน ความต้องการของโรงเรียน และบริบทของแต่ละพื้นที่เป็นฐานในการปรับปรุงกิจกรรม เพื่อให้เกิดความต่อเนื่องและยั่งยืน
ตัวชี้วัดกิจกรรมหลัก
ตัวชี้วัด เป้าหมาย ผลที่ได้ รายละเอียด
1) จำนวนโรงเรียนที่ได้รับการพัฒนา 61 โรงเรียน 0 โรงเรียน
2) จำนวนโรงเรียนขนาดเล็กในเขตพื้นที่บริการที่เข้าร่วมการยกระดับคุณภาพการศึกษา 50 โรงเรียน 2 โรงเรียน 1.โรงเรียนห้วยทรายประชาสรรค์ 2.โรงเรียนบ้านยางชุม
3) จำนวนหมู่บ้านที่ได้รับการพัฒนา 76 หมู่บ้าน 5 หมู่บ้าน 1.โรงเรียนบ้านโป่งสลอด 2.โรงเรียนบ้านดอนขุนห้วย 3.โรงเรียนบ้านหนองปืนแตก 4.โรงเรียนบ้านร่องระกำ 5.โรงเรียนโตนดหลวงวิทยา
4) จำนวนชุมชนที่ได้รับการพัฒนา 0 ชุมชน 0 ชุมชน
5) จำนวนนวัตกรรมติดอาวุธทางปัญญาเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่อย่างยั่งยืน 44 นวัตกรรม 0 นวัตกรรม
6) ความสุขมวลรวมของชุมชน (Gross Village Happiness : GVH) เพิ่มขึ้นจากเดิม ร้อยละ 41 ร้อยละ 20
7) ผลกระทบทางสังคมจากการลงทุน (SROI) 2 เท่า 0 เท่า
8) จำนวนนวัตกรรมการพัฒนาท้องถิ่นตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคม 113 นวัตกรรม 0 นวัตกรรม
9) จำนวนเครือข่ายความร่วมมือในการพัฒนาท้องถิ่น 9 เครือข่าย 0 เครือข่าย
10) จำนวนประชากรในท้องถิ่นที่ได้รับการพัฒนา 4,519 คน 221 คน
11) จำนวนประชากรที่เข้าร่วมโครงการเกิดทักษะ/สมรรถนะการจัดการเรียนรู้และนำไปใช้ประโยชน์ 1,069 คน 221 คน
12) จำนวนนวัตกรทางการศึกษาที่ได้รับการพัฒนา 300 คน 0 คน
13) จำนวนโรงเรียนต้นแบบเชิงพื้นที่ที่มีการขับเคลื่อนให้นักเรียนมีความฉลาดรู้ (PISA) ตามคุณลักษณะ 4 ประการ โดยใช้ PTRU Model 6 โรงเรียน 0 โรงเรียน
14) จำนวนนวัตกรรมหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้เพื่อสร้างคุณลักษณะ 4 ประการ 1 นวัตกรรม 0 นวัตกรรม
15) ชุมชนหรือประชาชนที่เข้าร่วมโครงการมีสมรรถนะเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคมเพิ่มขึ้น ร้อยละ 80 ร้อยละ 0