วัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรมักเป็นสิ่งที่ไม่ต้องการด้วยเหตุผลที่ว่าวัสดุนั้น ๆ มีคุณค่าทางด้านเศรษกิจต่ำ เกินไป ซึ่งในความเป็นจริงหากมีการจัดการที่ถูกต้องวัสดุนั้นสามารถสร้างมูลค่าให้สูงขึ้นได้ ในทางตรงกันข้ามถ้ามีการ จัดการที่ไม่เหมาะสมจะก่อปัญหาอื่นที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทั้งทางดิน น้ำ และอากาศ ที่ผ่านมามีแนวทางในการ ใช้ประโยชน์จากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรมีหลายแนวทาง เช่น การพัฒนาแผ่นไม้ปาร์ติเกิลจากต้นกัญชง (วนารัตน์ และคณะ, 2562) การนำต้นตาลที่เลิกให้ผลผลิตมาทำเป็นผลิตภัณฑ์จากไม้ตาล (ธัชพล ภัทรจริยา, 2561) และวัสดุปิด ผิว พร้อมเพิ่มลูกเล่นให้สวยงามด้วยการดึงลวดลายที่โดดเด่นของตาลออกมาโชว์ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ การนำมา ผลิตเป็นพลังงานชีวมวล (พงษ์ศักดิ์ อยู่มั่น, 2556) ปุ๋ยหมัก (ปิยะรัตน์ ทองธานี, 2561) และนำมาเป็นวัสดุปลูก (สามารถ ใจเตี้ย, 2565) เป็นต้น อย่างไรก็ตามประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม มีวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรอีก เป็นจำนวนมาก โดยที่ผ่านมาพบว่าวัสดุเหลือทิ้งที่ไม่ได้นำมาใช้ประโยชน์เกษตรกรส่วนใหญ่นิยมเผาทำลายเพื่อเตรียม พื้นที่สำหรับทำการเกษตรครั้งถัดไปเพราะวิธีกำจัดที่ง่าย รวดเร็ว และประหยัดต้นทุนมากที่สุด ส่งผลให้เกิดผลกระทบ ต่อสิ่งแวดล้อมโดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญหาฝุ่น PM2.5 ที่มาพร้อมกับการเผาดังกล่าวในช่วงหลายปีที่ผ่านมาสร้าง ผลกระทบต่อสุขภาพและเป็นข้อกังวลของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เมื่อพิจารณาถึงคุณสมบัติของวัสดุเหลือทิ้งทาง การเกษตรแล้ว มีความเป็นไปได้สำหรับการนำมาใช้ประโยชน์ที่นอกจากจะเป็นการหาทางเพิ่มมูลค่าให้กับบรรดา ส่วนเกินทางการเกษตรแล้ว ยังช่วยลดภาระจากการเผาทำลายที่เป็นต้นเหตุสำคัญอย่างหนึ่งของมลพิษทางอากาศ โดยเฉพาะปัญหาฝุ่น PM2.5 อีกด้วย จังหวัดเพชรบุรีมีศักยภาพที่โดดเด่นในด้านเกษตรกรรมและมีต้นตาลที่นับเป็นต้นไม้ที่เป็นสัญลักษณ์โดย พื้นที่เพื่อการเกษตรมีจำนวนมากถึง 822,630 ไร่ (คิดเป็น 21.14% ของพื้นที่ทั้งจังหวัด) พื้นที่ดังกล่าวจำแนกเป็น พื้นที่ทำนา ทำไร่ ปลูกไม้ผล ไม้ยืนต้นและพื้นที่ทำการเกษตรอื่นๆ ในส่วนของผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด (GPP) ภาค การเกษตรมีมูลค่า 9,949 ล้านบาท (สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดเพชรบุรี, 2567 มีปลูกพืชทั้งหมด 97 ชนิด โดยพืชที่มีการปลูกมากที่สุดคือข้าวนาปีโดยมีพืชในกลุ่มพืชไร่และพืชสวนเป็นพืชที่นิยมปลูกรองลงมา (เข้าถึงจาก https://www.opsmoac.go.th/phetchaburi-dwl-files-461991791897) จากข้อมูลที่กล่าวมาบ่งชี้ว่าภาคการเกษตรของจังหวัดเพชรบุรีมีความสำคัญอย่าง อย่างไรก็ตามปัญหาวัสดุ เหลือทิ้งทางการเกษตรในจังหวัดเพชรบุรีย่อมตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะผู้บริหาร จังหวัดได้มีมาตรการเพื่อลดปัญหาเหล่านี้ให้สอดคล้องกับนโยบายรัฐบาลที่ต้องการป้องกันปัญหามลพิษทางอากาศ โดยเฉพาะฝุ่น PM2.5 ที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพและปัญหาอื่นตามมาทั้งสิ่งแวดล้อม การท่องเที่ยว ภาพลักษณ์ของประเทศ เร่งผลักดันส่งเสริมความเข้มแข็งของเครือข่ายเกษตรกรให้หยุดการเผาทุกชนิดในพื้นที่ทำเกษตร ลดปัญหา การเผา สร้างความรู้ ความเข้าใจ และให้ตระหนักถึงผลกระทบจากการเผา โดยให้นำเทคโนโลยีมาใช้ทดแทนการเผา โดยการจัดโครงการส่งเสริมการหยุดเผาในพื้นที่การเกษตร ลด PM2.5 นำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรใช้ประโยชน์ลด การใช้สารเคมี ช่วยลดค่าใช้จ่ายและลดต้นทุ นใน การผลิตใน อำเภอเขาย้อย บ้ านลาดและท่ ายาง (https://www.dailynews.co.th/news/1969679/) มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีได้เล็งเห็นความสำคัญของปัญหาดังกล่าวและต้องการขานรับนโยบายเพื่อเป็น การลด PM2.5 และนำวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรมาใช้ให้เกิดประโยชน์ ตามที่ได้มีแนวคิดและได้ดำเนินกิจกรรมการ ผลิตวัสดุดินพร้อมปลูกจากวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรในจังหวัดเพชรบุรีผ่านกระบวนการหมัก (Production of Soil Amendment from Agricultural Wastes in Phetchaburi Province by Composting Process) ใ น ปีงบประมาณ 2567 โดยนำวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรคือฟางข้าว ใบอ้อย ใบไม้และเปลือกตาลนำมาผ่าน กระบวนการหมักร่วมกับมูลวัวซึ่งเป็นแหล่งไนโตรเจนและแบคทีเรียเพื่อผลิตเป็นดินพร้อมปลูก ได้ผลการดำเนินงาน เป็นที่น่าพอใจโดยได้ผลิตภัณฑ์เป็นดินพร้อมปลูกในชื่อ DINDEE PBRU อย่างไรก็ตามคณะผู้วิจัยเห็นว่าถ่ายทอด ความรู้นี้ไปสู่ชุมชน ทั้งนี้เพื่อลดการพึ่งพาการใช้ปุ๋ยเคมีซึ่งนอกเป็นการประหยัดค่าใช้จ่าย รักษาคุณภาพดินแล้วยังเป็น การช่วยลดปัญหาการเผาซึ่งก่อปัญหามลพิษ PM2.5

1. เพื่อลดปริมาณขยะจากวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรซึ่งส่งผลต่อเนื่องถึงลดการเผาและลดฝุ่น PM2.5

2. เพื่อนำวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรมาทำเป็นดินพร้อมปลูกที่มีคุณภาพสำหรับใช้ในครัวเรือนด้านการเกษตร

3. เป็นต้นแบบเป็นแหล่งเรียนรู้ให้ประชาชนในพื้นที่ใกล้เคียงนำไปประยุกต์ต่อยอดในพื้นที่ของตัวเอง