ชื่อกิจกรรม

การปลูกรักษารวบรวมขยายพันธุ์กล้วยไม้ดิน พืชวงศ์ขิง เพื่อการอนุรักษ์มหาวิทยาลัย ราชภัฏเพชรบุรี วิทยาเขตโป่งสลอด จังหวัดเพชรบุรี

กิจกรรมภายใต้ : 2569 โครงการที่ 29_โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
ประเภทกิจกรรม
การพัฒนาท้องถิ่น (ด้านการพัฒนา)
ผู้ดำเนินงาน
1. ผู้ช่วยศาตราจารย์นันท์นภัส สุวรรณสินธุ์ สาขาวิชาเทคโนโลยีการผลิตพืชสมัยใหม่ คณะเทคโนโลยีการเกษตร
หลักและเหตุผล

กล้วยไม้ดิน (Terrestrial orchid) มีระยะเจริญเติบโตอยู่ในช่วงฤดูฝนและมีระยะพักตัวในช่วงฤดูแล้งประเทศไทยมีกล้วยไม้ดินอยู่หลากหลายชนิด ซึ่งในพื้นที่วิทยาเขตโป่งสลอด และ ป่าชุมชนบ้านโป่งสลอด อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี มีกล้วยไม้ดิน 2 ชนิด ที่ได้ทำการขยายพันธุ์และรวบรวมพันธุ์มาอย่างต่อเนื่อง ได้แก่  1. ว่านช้างผสมโขลง หรือหมูกลิ้ง ชื่อวิทยาศาสตร์ Eulophia andamanensis Rchb.f. 2. นางกราย มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Habenaria  lindleyana  Steud.

พืชวงศ์ขิง มีการกระจายอยู่ทั่วประเทศในสภาพที่มีความชุ่มชื้น เป็นพืชล้มลุกหลายปี มีลำต้นอยู่ใต้ดินหรือเหง้า ส่วนลำต้นเหนือดินเป็นกาบใบ ใบเดี่ยวเรียงสลับในระนาบเดียว   ดอกเป็นดอกช่ออาจจะเกิดจากยอดของลำต้นเหนือดิน หรือเกิดจากเหง้า และมีกลิ่นซึ่งเกิดจากต่อมน้ำมันระเหยอยู่ในทุกส่วนของพืช  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนของเหง้าจะมีมากกว่าส่วนอื่น จากการดำเนินโครงการเพื่อการอนุรักษ์พืชวงศ์ขิงมาอย่างต่อเนื่องเริ่มเมื่อปีงบประมาณ 2557-ปัจจุบัน ได้ทำการสำรวจพันธุ์พืชวงศ์ขิง และสมุนไพรท้องถิ่น 9 ชนิด ได้แก่ กระเจียวขาว (Curcuma parviflora Wall.) กระเจียวขาวปากเหลือง (Curcuma cochinchinensis  (Gagnep.) ว่านหาวนอน (Kaempferia  rotunda L.) กะทือลิง (Globba  schomburgkii Hook.t.) ข่าลิง (Globba leucantha) เปราะใหญ่ (Kaempferia elegans (Wall.) Baker) เปราะหอม (Kaempferia  galanga  L.) เปราะป่าลายดอกขาว (Kaempferia  roscoeana  wall.) และเปราะป่าลายดอกม่วง หลังจากการสำรวจได้ดำเนินการเก็บรวบรวมพันธุ์พืชวงศ์ขิง-ข่า และขยายพันธุ์ไม่ต่ำกว่า 6 ชนิด

พืชวงศ์ขิงที่ได้ดำเนินการปลูกรักษา รวบรวมและขยายพันธุ์เพิ่มต้นพันธุ์ด้วยวิธีการแยกหน่อ และการเพาะเมล็ด   อย่างต่อเนื่องเป็นเวลาจวบถึงปัจจุบันไม่ต่ำกว่า 10 ปี ได้แก่

  1. กระเจียวขาว (Curcuma parviflora Wall.)
  2. กระเจียวขาวปากเหลือง (Curcuma cochinchinensis  (Gagnep.)
  3. ว่านหาวนอน (Kaempferia  rotunda L.)
  4. กะทือลิง (Globba  schomburgkii Hook.t.)
  5. เปราะใหญ่ (Kaempferia elegans (Wall.) Baker)
  6. เปราะป่าลายดอกขาว (Kaempferia  roscoeana  wall.)
วัตถุประสงค์

1. เพื่อสนองพระราชดำริโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี   

2. เพื่อปลูกรักษารวบรวม และขยายพันธุ์กล้วยไม้ดิน และพืชวงศ์ขิง เพื่อการอนุรักษ์ ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี

3. ขยายพันธุ์เพิ่มจำนวน ในการนำปลูกคืนสู่ป่า วิทยาเขตโป่งสลอด มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี

พื้นที่เป้าหมาย
# พื้นที่ ตำบล อำเภอ จังหวัด
1 วิทยาเขตโป่งสลอด หนองกะปุ บ้านลาด เพชรบุรี
กิจกรรมย่อย
ผลการดำเนินกิจกรรม









ตัวชี้วัดกิจกรรมหลัก
ตัวชี้วัด เป้าหมาย ผลที่ได้ รายละเอียด
1) ทรัพยากรธรรมชาติที่สำรวจและรวบรวมเข้าสู่กระบวนการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างเป็นระบบ 50 ชนิด 0 ชนิด
2) ผลิตภัณฑ์ที่ต่อยอดจากการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 4 ผลิตภัณฑ์ 0 ผลิตภัณฑ์