ชื่อกิจกรรม

พัฒนาวิทยาเขตโป่งสลอดในการเป็นศูนย์การเรียนรู้ทางด้านดาราศาสตร์และขึ้นทะเบียนเป็นเขตอนุรักษ์ฟ้ามืด

กิจกรรมภายใต้ : 2569 โครงการที่ 28_1 คณะ 1อำเภอ : ทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อความยั่งยืนเชิงพื้นที่ (P2.1-Art & Culture)
ประเภทกิจกรรม
การพัฒนาท้องถิ่น (ด้านการพัฒนา)
ผู้ดำเนินงาน
1. อาจารย์วริษา ปานเจริญ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
หลักและเหตุผล

เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด (Dark Sky Park) คือ พื้นที่สาธารณะ หรือพื้นที่ส่วนบุคคลที่มีความมืดของท้องฟ้าในเวลากลางคืนอยู่ในระดับที่สามารถสังเกตเห็นวัตถุบนท้องฟ้า เช่น ดาวเคราะห์ ดาวฤกษ์ กลุ่มดาว หรือทางช้างเผือกได้ด้วยตาเปล่า โดยการใช้แสงสว่างอย่างเหมาะสม ไม่ก่อให้เกิดมลภาวะทางแสง (Light Pollution) ที่ส่งผลต่อระบบนิเวศ และการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์

    สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) รณรงค์ให้ประชาชนใช้แสงสว่างให้เกิดประโยชน์สูงสุดและส่งผลเสียน้อยที่สุด เพื่ออนุรักษ์ท้องฟ้ายามค่ำคืนภายใต้ชื่อ “Dark Sky in Thailand” หรือ “เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในประเทศไทย” โดยมีเงื่อนไขว่าสถานที่นั้นต้องสามารถสังเกตเห็นดวงดาวในเวลากลางคืนได้อย่างชัดเจน ซึ่งในประเทศไทยมีทั้งอุทยานท้องฟ้ามืด ชุมชนอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในพื้นที่ส่วนบุคคล เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในพื้นที่ชานเมือง โดยสามารถจัดบริการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ กิจกรรมดาราศาสตร์ และการให้ความรู้ด้านการอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด ทำให้เกิดการจ้างงาน และเพิ่มรายได้ให้กับคนในชุมชน

    วิทยาเขตโป่งสลอดตั้งอยู่ในพื้นที่ที่ห่างไกลจากเมืองใหญ่และแหล่งกำเนิดแสงสว่างจำนวนมาก ทำให้มีโอกาสสูงที่จะมีท้องฟ้าที่มืดมิดและเหมาะสมสำหรับการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ ซึ่งเป็นที่ตั้งที่เหมาะสมกิจกรรมทางดาราศาสตร์ รวมถึงมีบุคคลากรที่มีศักยภาพในการดำเนินกิจกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับดาราศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นในทางการศึกษา หรือการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ สามารถจัดตั้งหลักสูตรและกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับดาราศาสตร์ เพื่อให้นักศึกษาและประชาชนทั่วไปได้เรียนรู้และเข้าใจเกี่ยวกับอวกาศ อีกทั้งสามารถเป็นจุดดึงดูดนักท่องเที่ยวที่สนใจด้านดาราศาสตร์ เพื่อสร้างรายได้ให้กับชุมชน

          การนำวิทยาเขตโป่งสลอดให้เข้าสู่การขึ้นทะเบียนเขตอนุรักษ์ฟ้ามืด นับเป็นการลงทุนที่สำคัญยิ่งต่ออนาคตของทั้งมหาวิทยาลัยและชุมชนโดยรอบ การดำเนินการดังกล่าวไม่เพียงแต่เป็นการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติที่กำลังจะสูญหายไป แต่ยังเป็นการสร้างสรรค์นวัตกรรมทางการศึกษาและการวิจัยที่เป็นเอกลักษณ์ และส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอีกด้วย  ซึ่งในการดำเนินงานแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ใช้เวลาโดยประมาณ 2 ปี ในปีที่ 2 นี้ เป็นการจัดกิจกรรมทางดาราศาสตร์ ซึ่งเป็นหนึ่งในเงื่อนไขของการจัดตั้งเขตอนุรักษ์ฟ้ามืด เพื่อพัฒนากาเรียนรู้ทางดาราศาสตร์ของนักเรียนในจังหวัดเพชรบุรีอย่างต่อเนื่อง
วัตถุประสงค์

1. พัฒนาพื้นที่ให้เป็นแหล่งเรียนรู้และค้นคว้าวิจัยทางด้านดาราศาสตร์

          2. สร้างแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่น่าสนใจ เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจของชุมชนและสร้างรายได้ให้กับมหาวิทยาลัย

3. สร้างเครือข่ายความร่วมมือกับสถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ และภาคเอกชน

พื้นที่เป้าหมาย
# พื้นที่ ตำบล อำเภอ จังหวัด
1 โป่งสลอด หนองกะปุ บ้านลาด เพชรบุรี
กิจกรรมย่อย

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 4) 15 ก.ย. 2568 - 15 พ.ย. 2569

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

1. จำนวนประชากรในท้องถิ่นที่ได้รับการพัฒนา 50 คน

2. ผู้ที่มีความสนใจในด้านดาราศาสตร์ จำนวน 70 คน

วิธีการดำเนินงาน (Process)

1. สำรวจความต้องการในการเรียนรู้ด้านดาราศาสตร์ของโรงเรียนในพื้นที่ จังหวัดเพชรบุรี

2. จัดการอบรมเชิงปฏิบัติการให้ความรู้เกี่ยวกับการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ การถ่ายภาพวัตถุท้องฟ้า แก่นักเรียนในพื้นที่ใกล้เคียงหรือผู้ที่สนใจ เพื่อให้เกิดองค์ความรู้ในด้านดาราศาสตร์

3. จัดกิจกรรมทางดาราศาสตร์ อาทิ เช่น การสังเกตปรากฏการณ์ฝนดาวตก จันทรุปราคา ดาวเรียงเด่นต่างๆ ตามช่วงเวลาที่เหมาะสมต่อการสังเกตการณ์

4. สรุปและจัดทำรายงานผลการดำเนินกิจกรรมทั้งในส่วนของการอบรม และการฝึกปฏิบัติการภาคสนาม

และประเมินผลหลังเสร็จสิ้นโครงการ โดยประเมินผลตามตัวชี้วัดเป้าหมายและผลลัพธ์ที่กำหนดไว้

5. นำผลสรุปและประเมินผลการดำเนินกิจกรรมไปปรับปรุงในการดำเนินงานครั้งต่อไป

ผลผลิต (Output)

ผลกระทบ (Impact) ด้านเศรษฐกิจ
1.กระตุ้นเศรษฐกิจท้องถิ่น การพัฒนาเป็น แหล่งเรียนรู้และพื้นที่ดูดาว สามารถดึงดูดนักเรียน นักศึกษา นักท่องเที่ยว และผู้สนใจดาราศาสตร์ ส่งผลให้เกิดรายได้หมุนเวียนในชุมชน (ที่พัก อาหาร การเดินทาง)
2.สร้างโอกาสพัฒนาเศรษฐกิจเชิงวิชาการ/ท่องเที่ยวเชิงดาราศาสตร์หากพัฒนาอย่างต่อเนื่อง อาจต่อยอดเป็น กิจกรรมค่ายวิทยาศาสตร์งานเทศกาลดูดาว หรือหลักสูตรอบรมเฉพาะทาง สร้างมูลค่าเพิ่มในระยะยาว

ผลลัพธ์ (Outcome)

ผลกระทบ (Impact)

รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

งบประมาณที่ใช้ (Budget)

61,400.00 บาท / Baht

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 4) 15 พ.ย. 2568 - 15 ก.ย. 2569

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

วิธีการดำเนินงาน (Process)

1. สำรวจพื้นที่ ถ่ายภาพ เก็บข้อมูลเชิงแสง วิทยาเขตโป่งสลอด

2. จัดเตรียมเอกสารเพื่อขอรับการประเมิน

3. ติดต่อประสานงาน สดร. ขอขึ้นนทะเบียนวิทยาเขตโป่งสลอดเป็นเขตอนุรักษ์ฟ้ามืด

4. ดำเนินการขอขึ้นทะเบียนวิทยาเชตโป่งสลอดเป็นเขตอนุรักษ์ฟ้ามืดกับ สดร.

ผลผลิต (Output)

มีการดำเนินกิจกรรมด้านดาราศาสตร์ พร้อมเอกสารและแผนงานรองรับการพัฒนาไปสู่การขึ้นทะเบียนเขตอนุรักษ์ฟ้ามืด

ผลลัพธ์ (Outcome)

ผู้เข้าร่วมและชุมชนรอบพื้นที่มีความรู้ ความตระหนัก แนวคิดในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและลดมลภาวะทางขึ้น

ผลกระทบ (Impact)

รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

งบประมาณที่ใช้ (Budget)

13,600.00 บาท / Baht
ผลการดำเนินกิจกรรม



-ดำเนินการจัดกิจกรรมทางดาราศาสตร์ทั้งสิน 2 ครั้งจาก แผนการดำเนินงาน 3 ครั้ง ในครั้งที่ 3 อยู่ระหว่างดำเนินโครงการกับโรงเรียน แต่เนื่องจากติดปัญหาสภาพอากาศ จึงยังไม่ได้ดำเนินงาน คาดว่าจะแล้วเสร็จ ภายใน ก.ค. 69
- อยู่ในขั้นตอนส่งเอกสารเข้าสู่ระบบการขึ้นทะเบียนเขตอนุรักษ์ฟ้ามืด

สภาพอากาศ

ตัวชี้วัดกิจกรรมหลัก
ตัวชี้วัด เป้าหมาย ผลที่ได้ รายละเอียด
1) ระบบคลังเนื้อหาศิลปวัฒนธรรมดิจิทัลที่รวมและแสดงงานศิลปะ 1 ระบบ 0 ระบบ
2) ศูนย์เรียนรู้ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น 1 ศูนย์ 0 ศูนย์
3) จำนวนหมู่บ้านที่ได้รับการพัฒนา 8 หมู่บ้าน 0 หมู่บ้าน ไม่บรรลุ
4) จำนวนชุมชนที่ได้รับการพัฒนา 2 ชุมชน 0 ชุมชน
5) จำนวนประชากรในท้องถิ่นที่ได้รับการพัฒนา 530 คน 650 คน ผู้เข้าร่วมอบรม 65 คน จาก 2 โรงเรียน 105 คนในการเข้าร่วมกิจกรรมทางดาราศาสตร์ (บรรลุ)
6) จำนวนภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ได้รับการส่งเสริม/ยกระดับ 12 เรื่อง 0 เรื่อง
7) จำนวนนวัตกรรมส่งเสริมคุณภาพชีวิตและภูมิปัญญาท้องถิ่น 5 นวัตกรรม 0 นวัตกรรม
8) จำนวนนวัตกรรมการพัฒนาท้องถิ่นตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคม 113 นวัตกรรม 1 นวัตกรรม หลักสูตรการอบรมด้านการสังเกตุการณ์ดาราศาสตร์
9) ความสุขมวลรวมของชุมชน (Gross Village Happiness : GVH) เพิ่มขึ้นจากเดิม 41 ร้อยละ 10 ร้อยละ บรรลุ
10) ผลกระทบทางสังคมจากการลงทุน (SROI) 2 เท่า 1 เท่า บรรลุ
11) จำนวนหมู่บ้านที่มีดัชนีชี้วัดความสุขมวลรวม (GVH) เพิ่มขึ้น 237 หมู่บ้าน 0 หมู่บ้าน
12) จำนวนชุมชนที่มีดัชนีชี้วัดความสุขมวลรวม (GVH) เพิ่มขึ้น 5 ชุมชน 0 ชุมชน
13) จำนวนเครือข่ายความร่วมมือในการพัฒนาท้องถิ่น 29 เครือข่าย 1 เครือข่าย โรงเรียนบ้านบ่อบุญ และโรงเรียนบ้านโป่งสลอด (บรรลุ)
14) ชุมชนหรือประชาชนที่เข้าร่วมโครงการมีสมรรถนะเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคมเพิ่มขึ้น ร้อยละ 80 ร้อยละ 0
15) จำนวนชุมชนที่ได้รับการพัฒนาให้นำประเด็น Soft Power ท้องถิ่นสู่การยกระดับเศรษฐกิจสร้างสรรค์ 4 ชุมชน 0 ชุมชน