ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ประเทศไทยมีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรอย่างมีนัยสำคัญโดยจำนวนและสัดส่วนของผู้สูงอายุ (อายุ 60 ปีขึ้นไป) เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว คาดการณ์ว่าประเทศไทยก้าวเข้าสู่การเป็นสังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มตัว (Aging Society) ในปี พ.ศ.2583 ซึ่งหมายถึงการมีประชากรผู้สูงอายุมากกว่าร้อยละ 10 ของประชากรทั้งประเทศ การเปลี่ยนแปลงนี้นำมาซึ่งความท้าทายหลายด้าน โดยเฉพาะในมิติความแตกต่างเชิงพื้นที่ ทั้งในด้านการดำรงชีวิต และการเข้าถึงบริการขั้นพื้นฐานของผู้สูงอายุในแต่ละพื้นที่ เช่น ระหว่างภูมิภาคและเขตการปกครองต่าง ๆ ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลที่มุ่งลดความเหลื่อมล้ำในการดูแลผู้สูงอายุ พื้นที่ในตำบลสามกระทาย อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 114.52 ตารางกิโลเมตร หรือ ประมาณ 71,620 ไร่ มีหมู่บ้าน จำนวน 10 หมู่บ้าน และมีประชากรทั้งหมด จำนวน 9,225 คน ประชากรส่วนใหญ่มีอาชีพในภาคการเกษตร การทำไร่สับปะรดการทำนา การทำสวนไม้ผล การแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรและการเลี้ยงสัตว์ ประชากรมีรายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือนประมาณ 40,000 บาทต่อปี ข้อมูลของผู้สูงอายุในพื้นที่พบว่า มีการจัดตั้งชมรมผู้สูงอายุธารทิพย์เมื่อ ปี พ.ศ.2552 มีสมาชิกชมรมฯ จำนวน 850 คน ได้รับการจดรับรองเป็นองค์การสวัสดิการชุมชนโดยกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และมีการจัดกิจกรรมของชมรมเป็นประจำทุกเดือน นั้น
มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีเป็นสถาบันอุดมศึกษาเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ส่งเสริมพลังปัญญาของแผ่นดิน ฟื้นฟูพลังการเรียนรู้ เชิดชูภูมิปัญญาของท้องถิ่น สร้างสรรค์ศิลปวิทยา เพื่อความเจริญก้าวหน้าอย่างมั่นคงและยั่งยืนของปวงชน มีส่วนร่วมในการจัดการ การบำรุงรักษาและการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและยั่งยืน โดยยึดหลักการปฏิบัติงานเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นด้วยศาสตร์พระราชามาเป็นหัวใจสำคัญในการพัฒนาบุคลากรและชุมชนให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด โดยมีความเชื่อมั่นว่าตำบลสามกระทาย อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีความเข้มแข็งที่ทางมหาวิทยาลัยฯ สามารถจะหนุนเสริมองค์ความรู้ เสริมสร้างสุขภาวะทางร่างกาย ทางจิตใจ ทางสังคม และทางจิตวิญญาณหรือปัญญาให้กับกลุ่มเป้าหมายชุมชนท้องถิ่น โดยใช้กลไกให้สุขภาพเชื่อมความสัมพันธ์ของประชาชนในพื้นที่ ส่งผลให้อัตราความเจ็บป่วยของผู้สูงอายุในพื้นที่ลดลง ในปีงบประมาณ พ.ศ.2568 คณะทำงานโครงการยุทธศาสตร์การพัฒนาท้องถิ่นจากคณะพยาบาลศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ เป็นหน่วยงานด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ ประกอบด้วยสาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ และสาขาวิชาการแพทย์แผนไทย ร่วมกับสถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม ได้ลงพื้นที่จัดกิจกรรมเวทีรับฟังความคิดเห็นเพื่อพัฒนาชุมชนโดยเน้นกระบวนการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน วิเคราะห์ข้อมูลชุมชน (SWOT Analysis) ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและวิเคราะห์ประเด็นปัญหาของพื้นที่เพื่อจัดทำโครงการยุทธศาสตร์การพัฒนาท้องถิ่นตามพระราโชบายมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี เพื่อค้นหาต้นทุนทางสังคมในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุเพื่อยกระดับรายได้ให้กับชุมชนตำบลสามกระทายอันจะก่อให้เกิดนวัตกรรมทางสังคมด้านวิทยาการสุขภาพ โดยสรุปกิจกรรมที่ดำเนินการ เป็น 4 ระยะ ได้แก่ 1 ) การสำรวจปัญหาสุขภาพ ประเมินคุณภาพชีวิต รายได้ครัวเรือนและสมรรถภาพกายของผู้สูงอายุและผู้ดูแลผู้สูงอายุ 2 ) กิจกรรม 3 อ สร้างเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิต 3 ) กิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการโลชั่นบำรุงผิวและหลักการทำบัญชีครัวเรือน 4 ) ประเมินคุณภาพชีวิต รายได้ครัวเรือนและสมรรถภาพของผู้สูงอายุและผู้ดูแลผู้สูงอายุ
งานพัฒนาท้องถิ่นและบริการวิชาการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม ในฐานะหน่วยงานประสานงานและขับเคลื่อนการดำเนินงานยุทธศาสตร์การพัฒนาท้องถิ่น จึงได้ต่อยอดการดำเนินโครงการดังกล่าวอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 จึงจัดทำโครงการยกระดับคุณภาพชีวิตและสร้างแกนนำต้นแบบผู้สูงอายุสุขภาพดี ตำบลสามกระทาย อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ การพัฒนาชุมชนท้องถิ่นในมิติด้านสุขภาพในพื้นที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ อันจะนำมาซึ่งการเพิ่มรายได้ ลดรายจ่าย ทำให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพดีทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ และยกระดับความผาสุกอย่างยั่งยืนต่อไป
1. เพื่อสร้างแกนนำผู้สูงอายุต้นแบบสุขภาพดีในการส่งเสริมสุขภาพและเพิ่มคุณภาพชีวิตและความผาสุกของผู้สูงอายุตำบลสามกระทาย อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
2. เพื่อพัฒนาและแปรรูปผลิตภัณฑ์ทางสุขภาพจากพืชสมุนไพรพื้นถิ่นในพื้นที่ เสริมสร้างทักษะผู้ประกอบการ
3. เพื่อยกระดับรายได้ชุมชนฐานรากและยกระดับผลิตภัณฑ์สุขภาพชุมชนตำบลสามกระทายสู่เชิงพาณิชย์
4. เพื่อดำเนินการวิจัยเชิงพื้นที่ตามความเชี่ยวชาญศาสตร์ของวิทยาศาสตร์สุขภาพ
| # | พื้นที่ | ตำบล | อำเภอ | จังหวัด |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ชุมชนตำบลสามกระทาย | สามกระทาย | กุยบุรี | ประจวบคีรีขันธ์ |
ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)
( ไตรมาส 2) 26 ก.พ. 2569 - 26 ก.พ. 2569กลุ่มเป้าหมาย (Target)
วิธีการดำเนินงาน (Process)
ผลผลิต (Output)
ผลลัพธ์ (Outcome)
ผลกระทบ (Impact)
เศรษฐกิจรายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)
งบประมาณที่ใช้ (Budget)
36,900.00 บาท / Baht| ตัวชี้วัด | เป้าหมาย | ผลที่ได้ | รายละเอียด |
|---|---|---|---|
| 1) จำนวนหมู่บ้านที่ได้รับการพัฒนา | 15 หมู่บ้าน | 10 หมู่บ้าน | |
| 2) จำนวนชุมชนที่ได้รับการพัฒนา | 1 ชุมชน | 1 ชุมชน | |
| 3) จำนวนประชากรในท้องถิ่นที่ได้รับการพัฒนา | 510 คน | 0 คน | |
| 4) จำนวนภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ได้รับการส่งเสริม/ยกระดับ | 2 เรื่อง | 0 เรื่อง | |
| 5) จำนวนนวัตกรรมส่งเสริมคุณภาพชีวิตและภูมิปัญญาท้องถิ่น | 8 นวัตกรรม | 0 นวัตกรรม | |
| 6) จำนวนชุมชนต้นแบบ/ศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบการพัฒนาตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคม | 3 แห่ง | 0 แห่ง | |
| 7) จำนวนนวัตกรรมการพัฒนาท้องถิ่นตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคม | 113 นวัตกรรม | 0 นวัตกรรม | |
| 8) ความสุขมวลรวมของชุมชน (Gross Village Happiness : GVH) เพิ่มขึ้นจากเดิม | ร้อยละ 41 | ร้อยละ 0 | |
| 9) ผลกระทบทางสังคมจากการลงทุน (SROI) | 2 เท่า | 0 เท่า | |
| 10) จำนวนหมู่บ้านที่มีดัชนีชี้วัดความสุขมวลรวม (GVH) เพิ่มขึ้น | 237 หมู่บ้าน | 0 หมู่บ้าน | |
| 11) จำนวนชุมชนที่มีดัชนีชี้วัดความสุขมวลรวม (GVH) เพิ่มขึ้น | 5 ชุมชน | 0 ชุมชน | |
| 12) จำนวนเครือข่ายความร่วมมือในการพัฒนาท้องถิ่น | 6 เครือข่าย | 3 เครือข่าย | |
| 13) ชุมชนหรือประชาชนที่เข้าร่วมโครงการมีสมรรถนะเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนตามบริบทเชิงพื้นที่และภูมิสังคมเพิ่มขึ้น | ร้อยละ 80 | ร้อยละ 0 |