ละครชาตรีเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านเก่าแก่ที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของภาคกลาง โดยเฉพาะในจังหวัดเพชรบุรีซึ่งถือเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่ยังคงสืบทอดรูปแบบการแสดงดั้งเดิมได้อย่างครบถ้วน ทั้งลีลา ท่ารํา บทขับร้อง การบรรเลงดนตรี และการแต่งกาย ละครชาตรีไม่เพียงเป็นการแสดงเพื่อความบันเทิง แต่ยังเป็น ส่วนหนึ่งของพิธีกรรม ความเชื่อ และงานประเพณีท้องถิ่น อาทิ การแก้บนและบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ จึงมีบทบาท สำคัญต่อการหล่อหลอมอัตลักษณ์และความสามัคคีในชุมชน
อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันการสืบทอดละครชาตรีในเพชรบุรีประสบปัญหาจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและ วิถีชีวิต เยาวชนสนใจรูปแบบความบันเทิงสมัยใหม่มากขึ้น ส่งผลให้จำนวนคณะละครและผู้แสดงที่มีทักษะลดลง อีกทั้งการถ่ายทอดองค์ความรู้ยังขาดระบบที่ชัดเจน ทำให้เกิดความเสี่ยงที่ศิลปะการแสดงนี้จะเลือนหายไปจาก ชุมชนในอนาคต การอนุรักษ์และฟื้นฟูละครชาตรีจึงมีความจําเป็นเร่งด่วน ทั้งเพื่อรักษามรดกภูมิปัญญาทาง วัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ (Intangible Cultural Heritage) และเพื่อใช้เป็นฐานพลังทางวัฒนธรรมในการพัฒนา เศรษฐกิจสร้ศูนย์การเรียนรู้ละครชาตรีมีบทบาทสำคัญในการเป็นแหล่งอนุรักษ์ สืบสาน และเผยแพร่มรดกภูมิ ปัญญาทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น โดยเฉพาะ “ละครชาตรี” ซึ่งเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ทั้งด้านทํานองดนตรี บทขับร้อง ท่ารํา และการดำเนินเรื่อง ที่สะท้อนถึงประวัติศาสตร์ ความเชื่อ และวิถีชีวิตของ ชุมชนในจังหวัดเพชรบุรี
ศูนย์การเรียนรู้ละครชาตรีแห่งนี้ จะจัดตั้งขึ้น ณ อาคารสถาบันช่างเมืองเพชรและศิลปะร่วมสมัย ทำหน้าที่ เป็นคลังความรู้ ที่รวบรวมข้อมูล ประวัติความเป็นมา เครื่องแต่งกาย ดนตรี ตําราการแสดง เพื่อให้เยาวชนและ ประชาชนทั่วไปได้เรียนรู้และฝึกปฏิบัติจริง เป็นการสร้างความภาคภูมิใจในท้องถิ่นและเสริมสร้างอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงศิลปวัฒนธรรมกับการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ผ่านกิจกรรมการแสดง การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ทั้งนี้มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีเห็นคุณค่าของละครชาตรี และในการเรียนการสอนได้มีการบรรจุในวิชาการเรียนการสอน ละครชาตรีและการเรียนการสอนที่มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี โดยมี หลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต สาขาวิชานาฏศิลป์ศึกษา ซึ่งในหลักสูตรปี พ.ศ. ๒๕๖๒ มีการปรับปรุงรายวิชาอย่าง ต่อเนื่อง เช่น การแสดงละครชาตรี (ก่อนเคยมีรหัส ๒๐๒๓๓๐๔ แต่ถูกยกเลิก) ยังมีรายวิชาอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น รําหน้าพาทย์, นาฏศิลป์เปรียบเทียบ, การบริหารจัดการแสดงนาฏศิลป์ ฯลฯ แม้ว่ารายวิชา "การแสดงละครชาตรี" ถูกยกเลิกไปแล้ว แต่หลักสูตรยังให้ความสำคัญกับการจัดการแสดงนาฏศิลป์มากมาย เหมาะกับการเรียนรู้เชิง ปฏิบัติและเสริมศักยภาพผู้เรียนภายในศูนย์การเรียนรู้แห่งนี้จะมีการดำเนินกิจกรรมให้มีการเคลื่อนไหวภายในศูนย์พร้อมรับคณะดูงานจากภายนอก และสามารถนํามาสร้างรายได้ เช่น การจัดให้กิจกรรมการอบรมการเรียนการสอนละครชาตรีเบื้องต้น การวาดภาพลงบนผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องเพื่อจัดจําหน่ายแก่บุคคลทั่วไปได้เข้ามาเยี่ยมชมและให้ความรู้และจะขยายต่อไปในอนาคต
4.1 ยกระดับบทบาทของมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีในการเป็นศูนย์กลางการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และพัฒนาศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น โดยเฉพาะ “ละครชาตรี”
4.2 สนับสนุนการจัดการเรียนการสอนในหลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต สาขานาฏศิลป์ศึกษา ให้ผู้เรียนได้ฝึกปฏิบัติจริง และพัฒนาทักษะด้านการแสดงและการจัดการแสดง
4.3 เพื่อสร้างแหล่งเรียนรู้ที่นักศึกษาและคณาจารย์สามารถใช้ในการทำวิจัย การผลิตผลงานทางวิชาการ และการพัฒนานวัตกรรมทางศิลปวัฒนธรรม
4.4 เพื่อส่งเสริมภาพลักษณ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ในฐานะสถาบันอุดมศึกษาที่ทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมและขับเคลื่อน Soft Power ด้านนาฏศิลป์
4.5 เพื่อเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย ชุมชน และหน่วยงานภายนอก ในการจัดกิจกรรม การแสดง และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่สามารถต่อยอดสู่การสร้างรายได้
4.6 เพื่อเสริมสร้างความภาคภูมิใจและอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมแก่นักศึกษา บุคลากร และประชาชนในพื้นที่ โดยมีมหาวิทยาลัยเป็นแกนกลางในการขับเคลื่อน| # | พื้นที่ | ตำบล | อำเภอ | จังหวัด |
|---|---|---|---|---|
| 1 | อาคาร 33 อาคารสถาบันช่างและศิลปะร่วมสมัย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี | นาวุ้ง | เมืองเพชรบุรี | เพชรบุรี |
ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)
( ไตรมาส 4) 1 ก.ค. 2568 - 1 ต.ค. 2568กลุ่มเป้าหมาย (Target)
วิธีการดำเนินงาน (Process)
ผลผลิต (Output)
ผลลัพธ์ (Outcome)
ผลกระทบ (Impact)
เศรษฐกิจรายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)
1. แหล่งเรียนรู้ที่นักศึกษาและคณาจารย์สามารถใช้ในการทำวิจัย การผลิตผลงานทางวิชาการ และการพัฒนานวัตกรรมทางศิลปวัฒนธรรม
2. ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย ชุมชน และหน่วยงานภายนอก ในการจัดกิจกรรมการแสดง และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่สามารถต่อยอดสู่การสร้างรายได้
3. ความภาคภูมิใจและอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมแก่นักศึกษา บุคลากร และประชาชนในพื้นที่ โดยมีมหาวิทยาลัยเป็นแกนกลางในการขับเคลื่อน
งบประมาณที่ใช้ (Budget)
148,500.00 บาท / Baht1. การเบิกจ่าย ด้วยโครงการนี้ต้องใช้งบประมาณ (งบแผ่นดิน)
2. ช่วงระยะเวลาที่ดำเนินการ
1. การสังเกตการณ์ระหว่างจัดกิจกรรม พฤติกรรมการมีส่วนร่วมของผู้เข้าร่วมกิจกรรม และความเรียบร้อยของแต่ละกิจกรรมตลอดระยะเวลาการจัดงาน
2. การประชุมสรุปผลการดำเนินงานหลังจากสิ้นสุดกิจกรรม คณะกรรมการจัดงานจะจัดประชุมสรุปผล เพื่อรวบรวมข้อมูลจากการสังเกต แบบสอบถาม และความคิดเห็นต่าง ๆ มาวิเคราะห์ถึงจุดเด่น จุดที่ควรพัฒนา และแนวทางในการจัดกิจกรรมครั้งถัดไปให้ดียิ่งขึ้น
| ตัวชี้วัด | เป้าหมาย | ผลที่ได้ | รายละเอียด |
|---|---|---|---|
| 1) จำนวนชุมชนที่มีการบริหารจัดการทรัพยากรชุมชนอย่างมีประสิทธิภาพ | 1 ชุมชน | 3 ชุมชน | 1. ชุมชนคลองกระแชง 2. ชุมชนริมแม่น้ำเพชรบุรี 3. ชุมชนวัดเกาะ |
| 2) จำนวนหลักสูตรเพื่อการใช้ประโยชน์จากศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญา | 3 หลักสูตร | 3 หลักสูตร | 1. หลักสูตรการทำกุญแจ(รูปนางรำ) 2. หลักสูตรการปักชุดเครื่องละครชาตรี 3. หลักสูตรดนตรีพื้นบ้าน: ละครชาตรีเมืองเพชร |