“ละครชาตรี” ถือเป็นหนึ่งในศิลปะการแสดงพื้นบ้านที่มีความโดดเด่นและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวของภาคกลางตอนล่าง โดยเฉพาะในพื้นที่จังหวัดเพชรบุรี ซึ่งเป็นแหล่งวัฒนธรรมสำคัญของภูมิภาค ละครชาตรีไม่เพียงเป็นการแสดงเพื่อความบันเทิง หากยังเป็นองค์ประกอบหนึ่งของพิธีกรรม ความเชื่อ และวิถีชีวิตของชาวบ้านในอดีต ทั้งในงานบุญ งานศพ งานวัด และกิจกรรมชุมชนที่แสดงถึงความเป็นอัตลักษณ์ของท้องถิ่น

อย่างไรก็ตาม สถานะของละครชาตรีในปัจจุบันกลับอยู่ในภาวะถดถอยและเสี่ยงต่อการสูญหายอย่างเงียบงัน ด้วยปัจจัยหลายประการ ได้แก่:

จำนวนครูละครชาตรีที่สามารถถ่ายทอดความรู้มีน้อยลงอย่างต่อเนื่อง จากอายุที่มากขึ้นและขาดการบันทึกองค์ความรู้ในระบบที่สามารถถ่ายทอดต่อได้

เยาวชนในพื้นที่ไม่มีโอกาสสัมผัสหรือเรียนรู้ เนื่องจากไม่มีเวที ไม่มีสื่อ และขาดกิจกรรมที่เชื่อมโยงการแสดงกับบริบทสมัยใหม่

รูปแบบการแสดงเริ่มเลือนหายจากความทรงจำของชุมชน และองค์ความรู้กระจัดกระจาย ไม่มีศูนย์กลางในการรวบรวม ดูแล หรือพัฒนา

พื้นที่จัดแสดงและฝึกฝนอย่างต่อเนื่องไม่มีความชัดเจน และขาดความยั่งยืนในเชิงโครงสร้าง

เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ร่วมกับสถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ได้เล็งเห็นถึงความจำเป็นในการสร้าง “ศูนย์การเรียนรู้ละครชาตรีจังหวัดเพชรบุรี” ขึ้น เพื่อเป็นกลไกสำคัญในการ รวบรวม อนุรักษ์ ถ่ายทอด และสร้างสรรค์ ละครชาตรีในมิติทางวิชาการและทางวัฒนธรรมอย่างเป็นระบบ

ศูนย์การเรียนรู้ฯ แห่งนี้จะทำหน้าที่เป็นทั้งพื้นที่จัดการความรู้ ห้องเรียนของชุมชน และเวทีสร้างสรรค์ศิลปะการแสดง ที่สามารถเชื่อมโยงกับภาคการศึกษา การท่องเที่ยว และการพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของจังหวัด โดยมุ่งหวังให้เยาวชน ครูภูมิปัญญา ศิลปินพื้นบ้าน และประชาชนทั่วไป ได้มีพื้นที่กลางในการเรียนรู้ ร่วมสร้างสรรค์ และภาคภูมิใจในมรดกทางวัฒนธรรมของตนเอง

นอกจากนี้ โครงการยังตอบสนองต่อแนวทางของแผนยุทธศาสตร์จังหวัดเพชรบุรีในการผลักดันสู่เมืองวัฒนธรรมสร้างสรรค์ (Creative City) และการขับเคลื่อน Soft Power ผ่านมิติของศิลปะและวัฒนธรรมท้องถิ่น ซึ่งสอดคล้องกับบทบาทของมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีในการเป็นสถาบันอุดมศึกษาที่ทำหน้าที่ “พัฒนาเพื่อท้องถิ่น” อย่างแท้จริง