คณะครุศาสตร์และศูนย์วิจัยสิงขร-มะริดศึกษา ได้ดำเนินการจัดทำลายผ้าปลาคลองวาฬเพื่อการดำเนินการนำไปสู่การต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ที่สร้างรายได้ให้แก่ชุมชนและมหาวิทยาลัย รวมถึงการวางแผนการบริหารจัดการด้านการตลาดให้ครบวงจรโดยร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก เพื่อเผยแพร่ลายผ้า สู่ประชาชนทั่วไปอันจะเป็นการนำประโยชน์กลับคืนสู่ท้องถิ่นเพื่อสร้างเศรษฐกิจให้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืนต่อไป ซึ่งทางคณะครุศาสตร์และศูนย์วิจัยสิงขร-มะริดศึกษาได้ดำเนินการพัฒนาลายผ้าครอบครัวปลาวาฬเป็นลายแรกของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เพื่อเพิ่มมูลค่าผ้าที่ช่วยชุมชนพัฒนาให้เกิดรายได้สู่เชิงพาณิชย์ต่อไป
ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนในพื้นที่ประจวบคีรีขันธ์ให้มีรายได้เพิ่มมากขึ้นในปีงบประมาณ 2568 คณะครุศาสตร์และศูนย์วิจัยสิงขร-มะริดศึกษาได้ดำเนินการสำรวจความต้องการของชุมชนเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2567 พบว่า ชุมชนบ้านไร่เคราเป็นชุมชนที่อยู่ชายแดนไทย-เมียนมา ซึ่งเป็นชุมชนไทยผลัดถิ่นมีความต้องการในการพัฒนาผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ที่เล่าเรื่องพื้นที่ชุมชนในอดีตของไทยสิงขรในพื้นที่เกิด ซึ่งขณะนี้อยู่ในพื้นที่ประเทศเมียนมา ดังนั้นคณะครุศาสตร์และศูนย์วิจัยสิงขร มะริดศึกษา เล็งเห็นความสำคัญจึงพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนตามศักยภาพของชุมชนตามความต้องการตลาดของชุมชนไร่เครา จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เพื่อส่งเสริมให้ผู้ประกอบการในชุมชนไร่เคราได้มีโอกาสพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าและเข้าไปศึกษาหาโอกาสเพิ่มช่องทางธุรกิจใหม่ๆ ได้
6.1 เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มโดยการจัดทำลายผ้าสู่เชิงพาณิชย์
6.2 เพื่อเป็นศูนย์การเรียนรู้ผลิตภัณฑ์ลายผ้าจากชุมชนไร่เครา
6.3 เพื่อแก้ปัญหาและร่วมการพัฒนาศักยภาพของคนในชุมชนไร่เครา
| # | พื้นที่ | ตำบล | อำเภอ | จังหวัด |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ชุมชนบ้านไร่เครา | คลองวาฬ | เมืองประจวบคีรีขันธ์ | ประจวบคีรีขันธ์ |
ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)
( ไตรมาส 2) 30 ม.ค. 2568 - 30 ม.ค. 2568กลุ่มเป้าหมาย (Target)
ชุมชนบ้านไร่เครา ตำบลคลองวาฬ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้เรื่องการพัฒนาผ้าเพื่อเป็นลายอัตลักษณ์
วิธีการดำเนินงาน (Process)
ผลผลิต (Output)
1.จำนวนผลิตภัณฑ์ (ลายผ้า) ที่ได้รับการพัฒนาใหม่
2.จำนวนองค์ความรู้ งานวิจัย นวัตกรรมที่ดำเนินการร่วมกับชุมชนเป็นฐานในการพัฒนายกระดับผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น
ผลลัพธ์ (Outcome)
โครงการการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนตามศักยภาพของชุมชนตามความต้องการของตลาด
วันที่ 30 มกราคม 2568 รองศาสตราจารย์ ดร.กาญจนา บุญส่ง คณบดีคณะครุศาสตร์ พร้อมด้วยคณาจารย์และบุคลากรสายสนับสนุน จัดกิจกรรมพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนตามศักยภาพของชุมชนตามความต้องการตลาด ณ บ้านไร่เครา ตำบลคลองวาฬ อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มโดยการจัดทำลายผ้าสู่เชิงพาณิชย์ เพื่อเป็นศูนย์การเรียนรู้ผลิตภัณฑ์ลายผ้าจากชุมชนไร่เครา และเพื่อแก้ปัญหาและร่วมการพัฒนาศักยภาพของคนในชุมชนไร่เครา
การดำเนินการในครั้งนี้เป็นการเก็บข้อมูลเพื่อพัฒนาผ้าลายอัตลักษณ์ของชาวไทยสิงขร พบปะและพูดคุยกับชาวไทยสิงขร โดยการร่วมกันระบุตำแหน่งที่ตั้งหมู่บ้านไทยในสิงขร ทั้งนี้ การดำเนินการดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องชาวบ้านในพื้นที่ให้การต้อนรับคณะทำงานเป็นอย่างดี และร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูลเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และวิถีชีวิตของชาวไทยสิงขร ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในการสร้างความตระหนักรู้และสานต่อมรดกทางวัฒนธรรมให้คงอยู่ต่อไปในอนาคต
ผลกระทบ (Impact)
เศรษฐกิจรายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)
**ชุมชนได้รับองค์ความรู้จากเป็นวิทยากรเกี่ยวกับการทำผลิตภัณฑ์ (ลายผ้า)ที่เป็นอัตลักษณ์ท้องถิ่น
ด้านเศรษฐกิจ ได้นวัตกรรม (ผลิตภัณฑ์ผ้า)การแก้ปัญหาในชุมชนบ้านไร่เครา ทำให้เกิดรายได้เพิ่มขึ้น
ด้านสังคม เกิดความผูกพัน และเป็นการส่งเสริมความรัก ความสามัคคีของคนในชุมชน
ด้านสิ่งแวดล้อม การพัฒนาการผลิตผ้าโดยใช้วัสดุจากธรรมชาติที่มีอยู่ในพื้นที่ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ด้านการศึกษา/การเรียนรู้ ชุมชนบ้านไร่เคราได้องค์ความรู้ต้นแบบพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้า
งบประมาณที่ใช้ (Budget)
4,560.00 บาท / Bahtระยะเวลาดำเนินงาน (Date)
( ไตรมาส 4) 1 ก.ค. 2568 - 30 ก.ย. 2568กลุ่มเป้าหมาย (Target)
วิธีการดำเนินงาน (Process)
1. ชุมชนเกิดรายได้ที่เพิ่มมากขึ้นหลังจากการจากจำหน่ายผลิตภัณฑ์ผ้าลายอัตลักษณ์ของชุมชน
2. ชุมชนเป็นที่รู้จักมากยิ่งขึ้น
3. เกิดช่องทางการประชาสัมพันธ์ผลิตภัณฑ์ของชุมชน
ผลผลิต (Output)
1.จำนวนผลิตภัณฑ์ (ลายผ้า) ที่ได้รับการพัฒนาใหม่ที่เป็นผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นจากนวัตกรรมองค์ความรู้ และภูมิปัญญาไทย ที่ยกระดับเศรษฐกิจชุมชน ฐานราก และขยายผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ จำนวน 200 ชิ้น
2. ระบบการตลาดแบบออฟไลน์ และแบบออนไลน์ โดยมหาวิทยาลัยราชภัฏดำเนินการเปิดพื้นที่ระหว่างผู้ผลิตและผู้บริโภคสู่ตลาดออนไลน์ 1 ช่องทาง
ผลลัพธ์ (Outcome)
ผลกระทบ (Impact)
เศรษฐกิจรายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)
ด้านเศรษฐกิจ ได้นวัตกรรม (ผลิตภัณฑ์ผ้า)การแก้ปัญหาในชุมชนบ้านไร่เครา ทำให้เกิดรายได้เพิ่มขึ้น
ด้านสังคม เกิดความผูกพัน และเป็นการส่งเสริมความรัก ความสามัคคีของคนในชุมชน
ด้านสิ่งแวดล้อม การพัฒนาการผลิตผ้าโดยใช้วัสดุจากธรรมชาติที่มีอยู่ในพื้นที่ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ด้านการศึกษา/การเรียนรู้ ชุมชนบ้านไร่เคราได้องค์ความรู้ต้นแบบพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้า
งบประมาณที่ใช้ (Budget)
99,960.00 บาท / Baht1. ศึกษาข้อมูลประวัติศาสตร์ท้องถิ่น เพื่อรวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต และวัฒนธรรมของชุมชนบ้านไร่เครา โดยการค้นคว้าเอกสารเก่า ได้แก่ บันทึกของวัด บันทึกทางราชการ งานวิจัย เอกสารทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่น บันทึกคำบอกเล่า ได้แก่ ลงพื้นที่สัมภาษณ์ผู้นำชุมชน ผู้สูงอายุ และปราชญ์ท้องถิ่น เพื่อให้ได้เรื่องเล่าที่ไม่ถูกบันทึกไว้เป็นลายลักษณ์อักษร และการสังเกตขณะลงพื้นที่ โดยเดินสำรวจพื้นที่สำคัญ ได้แก่ จุดเชื่อมโยงของวัฒนธรรม ชาติพันธุ์ และสภาพสังคม
ภาพตัวอย่าง การลงพื้นที่สัมภาษณ์ผู้นำชุมชน และร่วมกันปักจุดเส้นทางทางประวัติศาสตร์
2. วิเคราะห์และคัดเลือกเรื่องราวเด่น เพื่อกลั่นกรองข้อมูลและระบุเรื่องราวสำคัญที่สามารถนำไปถ่ายทอดเป็นผลงาน คัดเลือกเหตุการณ์ บุคคล หรือสัญลักษณ์ที่มีคุณค่าทางวัฒนธรรม โดยการจัด Workshop ร่วมกับชาวบ้าน และชุดประสานงานเพื่อความมั่นคงที่ 3315 เพื่อตีความเรื่องราว เส้นทางทางประวัติศาสตร์ และเลือกเนื้อหาที่สื่อถึงเอกลักษณ์ของชุมชน ซึ่งเกณฑ์ในการคัดเลือกคำนึงถึงความสำคัญเชิงประวัติศาสตร์ ความเป็นเอกลักษณ์ จุดเชื่อมโยงที่สำคัญที่สามารถสื่อสารผ่านลวดลายผ้า เพื่อนำมาพัฒนาเป็นแนวคิดหลักในการออกแบบลวดลายผ้า
3. แปลความประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเป็นลวดลาย เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ให้กลายเป็นภาพเชิงสัญลักษณ์บนผืนผ้าที่ทำงานร่วมกับภูมิปัญญาด้านการออกแบบศิลปะงานผ้าและชุมชนในการตีความเรื่องราวให้เป็นลวดลาย ซึ่งเป็นผลผลิตของการแปลเรื่องราวประวัติศาสตร์ออกมาเป็นภาพกราฟฟิกที่เป็นลวดลายทางศิลปะ
ตัวอย่าง แผนที่แสดงตำแหน่งหมู่บ้านของคนไทย ติดแผ่นดินตามคำบอกเล่าของผู้นำชุมชน
กระบวนการผลิตให้เป็นระบบและส่งเสริมรายได้ ผลผลิตที่ได้จะสะท้อน
ลายผ้าเชิงประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ที่มีศักยภาพทางการตลาด
5. ถ่ายทอดความรู้กลับสู่ชุมชน เพื่อให้ชุมชนสามารถนำความรู้ไปต่อยอดและดำเนินการได้อย่างยั่งยืน โดยจัดตั้งเป็นศูนย์การเรียนรู้ชุมชนออนไลน์ “ชุมชนบ้านไร่เครา” เพื่อเผยแพร่ผลการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน และเป็นการสร้างแบรนด์เรื่องเล่าผ่านผลิตผ้าพันคอที่ทันสมัย
1. การแปลความจากเรื่องเล่าสู่ลวดลายผ้า ต้องอาศัยความเข้าใจทั้งทางศิลปะและเนื้อหาทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม
| ตัวชี้วัด | เป้าหมาย | ผลที่ได้ | รายละเอียด |
|---|---|---|---|
| 1) จำนวนผลิตภัณฑ์ใหม่ที่ได้รับการพัฒนา | 5 ผลิตภัณฑ์ | 1 ผลิตภัณฑ์ | ผ้าพันคอ "คนไทยติดแผ่นดิน" |
| 2) องค์ความรู้/นวัตกรรม ที่ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน | 1 เรื่อง : ผลิตภัณฑ์ | 1 เรื่อง : ผลิตภัณฑ์ | การบริการวิชาการท้องถิ่น “การศึกษาเส้นทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของคนไทยติดแผ่นดิน สู่การพัฒนาเป็นนวัตกรรมลายผ้าของชุมชนบ้านไร่เครา” |
| 3) ร้อยละรายได้ที่เพิ่มขึ้นของชุมชน | ร้อยละ 10 | ร้อยละ 10 | รายได้ที่ได้จากการขายผ้า |
