การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active learning) เป็นกระบวนการเรียนการสอนที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในชั้นเรียน สร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูผู้สอนกับผู้เรียน มุ่งให้ผู้เรียนลงมือปฏิบัติ โดยมีครูเป็นผู้อำนวยความสะดวก (Facilitator) สร้างแรงบันดาลใจ ให้คำปรึกษา ดูแล แนะนำ ทำหน้าที่เป็นโค้ชและพี่เลี้ยง (Coach & Mentor) แสวงหาเทคนิควิธีการจัดการเรียนรู้ และแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย ให้ผู้เรียนได้เรียนรู้อย่างมีความหมาย (Meaningful learning) ผู้เรียนสร้างองค์ความรู้ได้ มีความข้าใจในตนเอง ใช้สติปัญญา คิด วิเคราะห์ สร้างสรรค์ผลงานนวัตกรรมที่บ่งบอกถึงการมีสมรรถนะสำคัญในศตวรรษที่ 21 มีทักษะวิชาการ ทักษะชีวิต และทักษะวิชาชีพ บรรลุเป้าหมายการเรียนรู้ตามระดับช่วงวัย เน้นให้ผู้เรียนมีปฏิสัมพันธ์กับการเรียนการสอน กระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดกระบวนการคิดขั้นสูง (Higher-Order Thinking) ด้วยการวิเคราะห์ สังเคราะห์และประเมินค่า ไม่เพียงแต่เป็นผู้ฟัง ผู้เรียนต้องอ่าน เขียน ตั้งคำถามและถาม อภิปรายร่วมกัน ผู้เรียนลงมือปฏิบัติจริง โดยต้องคำนึงถึงความรู้เดิมและความต้องการของผู้เรียนเป็นสำคัญ ทั้งนี้ ผู้เรียนจะถูกเปลี่ยนบทบาทจากผู้รับความรู้ไปสู่การมีส่วนร่วมในการสร้างความรู้

          การพัฒนาครูผู้สอนในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัด สพฐ.,  ให้มีทักษะการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนโดยกระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) การใช้สื่อและสถานการณ์การเรียนรู้ร่วมสมัย มีความหลากหลาย และยืดหยุ่นตามความสนใจ ความถนัดของผู้เรียน (Differentiated Instruction) บริบท จุดเน้นของสถานศึกษาและชุมชนแวดล้อม เพื่อการพัฒนาผู้เรียนให้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในชีวิตและการทำงานที่สอดคล้องสภาพแวดล้อมและเส้นทางการเรียนรู้ (Learning Pathway) ที่หลากหลาย และระบบสนับสนุนการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับพหุปัญญาและธรรมชาติของผู้เรียน จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาครูให้มีศักยภาพดังกล่าว

          มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี เป็นมหาวิทยาลัยเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นและเป็นมหาวิทยาลัยในการพัฒนาสายวิชาชีพครู เป็นกำลังหลักในการผลิตครู ได้กำหนดพันธกิจ ในข้อ 2 ไว้ว่า เสริมสร้างความเข้มแข็งของวิชาชีพครู ผลิตและพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาให้มีประสิทธิภาพและมาตรฐานที่เหมาะสมกับการเป็นวิชาชีพชั้นสูง ในการดำเนินงาน 4 คณะ ประกอบด้วย คณะครุศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีและคณะเทคโนโลยีสารสนเทศ รวม 14 สาขาวิชา ภายใต้การทำงานแบบบูรณาการของศูนย์พัฒนาวิชาชีพครู ได้ดำเนินงานในการพัฒนาโรงเรียนในเขตพื้นที่รับผิดชอบ 2 จังหวัด ประกอบด้วยจังหวัดเพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์ เพื่อยกระดับการศึกษาทั้งของ นักเรียน ครูและผู้บริหาร อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน โรงเรียนกองทุนและโรงเรียนเครือข่ายขนาดเล็กเพื่อไม่ให้เกิดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา โดยในปี พ.ศ.2565 ได้มีการลงนามความร่วมมือภายใต้บันทึกข้อตกลง (MOU) ว่าด้วยการประสานความร่วมมือทางวิชาการ ระหว่างมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์และกองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดน เมื่อวันที่ 18 เมษายน พ.ศ.2565 ภายใต้การทำงานแบบบูรณาการของศูนย์พัฒนาวิชาชีพครู เพื่อดำเนินงานในการพัฒนาโรงเรียนในเขตพื้นที่รับผิดชอบ 2 จังหวัด ประกอบด้วยจังหวัดเพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์ เพื่อยกระดับการศึกษาทั้งของนักเรียน ครูและผู้บริหาร อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน โรงเรียนกองทุนและโรงเรียนเครือข่ายขนาดเล็กเพื่อไม่ให้เกิดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาอย่างสม่ำเสมอ และได้ดำเนินโครงการยกระดับการจัดการเรียนการสอนแบบ Active Learning และการส่งเสริมคุณธรรม เพื่อพัฒนาโรงเรียนเครือข่าย โรงเรียนขนาดเล็กในจังหวัดเพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์   โดยจัดอบรมการเรียนการสอนแบบ Active Learning โดยใช้ PB และการส่งเสริมคุณธรรม ให้ครูโรงเรียนเครือข่าย โรงเรียนขนาดเล็ก จัดอบรมการใช้เครื่องมือและการออกแบบสำหรับการจัดทำสื่อเพื่อพัฒนาการเรียนการสอนแบบ Active Learning โดยใช้ PB และการส่งเสริมคุณธรรม ให้ครูโรงเรียนเครือข่าย โรงเรียนขนาดเล็ก ติดตามการใช้สื่อ การจัดการเรียนการสอนและการประเมินผลการเรียนรู้ผ่านการใช้สื่อในโรงเรียนเครือข่าย โรงเรียนขนาดเล็ก ประกวดสื่อสื่อการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ แบบ Active Learning โดยใช้ PB และการส่งเสริมคุณธรรม       

         ผลการดำเนินโครงการยกระดับการจัดการเรียนการสอนแบบ Active Learning และการส่งเสริมคุณธรรม เพื่อพัฒนาโรงเรียนเครือข่าย โรงเรียนขนาดเล็กในจังหวัดเพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์ มีรายละเอียด ดังนี้ ผลการประเมินหลังการดำเนินโครงการการยกระดับคุณภาพโรงเรียน โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project Based Learning) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูง (Higher Order Thinking Skills) ของผู้เรียน โรงเรียนเครือข่าย โรงเรียนขนาดเล็กในจังหวัดเพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์ มีรายละเอียด ดังนี้ 1) โรงเรียนเครือข่ายที่เข้าร่วมโครงการ จำนวน 41  โรงเรียน 2) บุคลากรทางการศึกษาในโรงเรียนได้รับการพัฒนาทักษะการสอนแบบ Active Learning  จำนวน 82 คน 3) จำนวนโครงงานที่ได้รับการพัฒนาจากการอบรม จำนวน 41 ชิ้น/ผลงาน 4) รายวิชาที่บูรณาการ 1/โครงการ (SCD) โดยมีนักศึกษาเข้าร่วม จำนวน 3 รายวิชา 5) จำนวนนักเรียนที่ได้รับการเรียนรู้ ด้วยการจัดการเรียนการสอนแบบการบูรณาการการเรียนการสอนแบบใช้โครงงานเป็นฐาน (Project Based Learning) จากครูที่เข้ารับการอบรม จำนวน  600 คน 6) นักศึกษาสาขาวิชาชีพครู เข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 100 คน 7) นักเรียนจากโรงเรียน 31 โรงเรียน รวมทั้งสิ้น 86 คน และ 8) บันทึกข้อตกลงความร่วมมือ จำนวน 1 ฉบับ ในส่วนของความพึงพอใจของผู้เข้าร่วมโครงการ พบว่า ผู้เข้าร่วมการอบรม โดยรวมมีความพึงพอใจในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านที่มีความพึงพอใจมากที่สุด คือ ด้านสถานที่/ระยะเวลา/อาหาร อยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.30 (S.D = 0.83) รองลงมา คือ ด้านวิทยากร อยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.26  (S.D = 0.79)  ด้านการนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ อยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.20  (S.D = 0.84) และด้านความรู้ ความเข้าใจ อยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 3.98  (S.D = 0.88)       

          จากผลการดำเนินงานโครงการยกระดับโรงเรียนเครือข่าย โรงเรียนขนาดเล็ก โรงเรียน ตชด. โรงเรียนกองทุน ในจังหวัดเพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์ บรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมายการดำเนินงานทุกประการ จึงควรดำเนินโครงการการยกระดับคุณภาพโรงเรียน โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project Based Learning) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูง (Higher Order Thinking Skills) ของผู้เรียน โรงเรียนเครือข่าย โรงเรียนขนาดเล็ก โรงเรียน ตชด. โรงเรียนกองทุน ในจังหวัดเพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์ เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาโรงเรียนเครือข่าย โรงเรียนขนาดเล็ก สังกัด สพฐ., โดยใช้การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแบบใช้โครงงานเป็นฐาน (Project Based Learning) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดขั้นสูง (Higher Order Thinking Skills) ของผู้เรียน เพื่อให้การพัฒนาโรงเรียนเครือข่าย โรงเรียนขนาดเล็ก โรงเรียน ตชด. โรงเรียนกองทุน ในจังหวัดเพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์มีความต่อเนื่องและสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริงทั้งต่อนักเรียน ครูและผู้บริหาร

          ในปีงบประมาณ 2568 คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ได้ดำเนินโครงการสืบเนื่องมาจากปีงบประมาณ 2565 ภายใต้บันทึกข้อตกลง (MOU) ว่าด้วยการประสานความร่วมมือทางวิชาการ ระหว่างมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์และกองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดน เมื่อวันที่ 18 เมษายน พ.ศ.2565 โดยมุ่งเน้นการ  re-skill, up-skill and new skill เพื่อต่อยอดสำหรับครูประจำการและศิษย์เก่าในโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ ได้แก่ โรงเรียนขนาดเล็ก สังกัด สพฐ. ในจังหวัดเพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์  ให้ได้รับการพัฒนาศาสตร์วิชาการทางการศึกษาและศาสตร์การสอนตามความต้องการของโรงเรียน ด้านการสอนให้มีสมรรถนะการจัดการเรียนเชิงรุก (active learning) โดยบูรณาการกับปัญญาประดิษฐ์ (AI)  ตามหลักสูตรฐานสมรรถนะ สามารถนำความรู้ ความเข้าใจ ไปใช้ประโยชน์ในการพัฒนาตนเอง และพัฒนาผู้เรียนของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัด สพฐ. ในจังหวัดเพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์  ในพื้นที่บริการของมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี