ชื่อกิจกรรม

โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตและยกระดับรายได้ชุมชนในเขตตำบลไร่ใหม่พัฒนา อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี

กิจกรรมภายใต้ : 2568 (ยุทธ 5) โครงการที่ 34 : โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตและยกระดับเศรษฐกิจฐานราก
ประเภทกิจกรรม
การพัฒนาท้องถิ่น (ด้านการพัฒนา)
การพัฒนาท้องถิ่น (บริการวิชาการ)
ผู้ดำเนินงาน
1. อาจารย์ ดร.นวรัตน์ ประทุมตา รองคณบดี คณะครุศาสตร์
หลักและเหตุผล

        ตามที่คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ได้ดำเนินโครงงานภายใต้โครงการ 1 คณะ 1 อำเภอ ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ต่อเนื่องมาถึงปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 รับผิดชอบในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลไร่ใหม่พัฒนา อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี ในปัจจุบันองค์การบริหารส่วนตำบลไร่ใหม่พัฒนา มีประชากรที่สำรวจเมื่อเดือน กันยายน 2565 ทั้งสิ้น 5,986 คน แยกเป็นชาย 2,970 คน เป็นหญิง 3,016 คน จำนวนครัวเรือน 2,113  ครัวเรือน (ที่มาของข้อมูลจากสำนักงานทะเบียนราษฎร อำเภอชะอำ) แบ่งการปกครองออกเป็น 8 หมู่บ้าน ประกอบด้วย บ้านทุ่งขาม บ้านไร่ใหม่พัฒนา บ้านรางจิก บ้านหนองเขื่อน บ้านไร่ดง บ้านโป่งแย้ บ้านหนองช้างเหยียบ และบ้านโป่งเก้งพัฒนา

        ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพในภาคเกษตรกรรม ได้แก่ ทำไร่, ทำนา และการเลี้ยงสัตว์ รายได้ส่วนใหญ่มาจากการปลูกพืช ได้แก่ อ้อย สับปะรด ข้าวโพด มันสำปะหลัง ส่วนพืชรองได้แก่ ข้าว ถั่วต่างๆ และไม้ผล โดยพื้นที่ส่วนใหญ่ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เป็นเนื้อที่สูงสุดของตำบล และเป็นตำบลที่ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์สูงที่สุดในอำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี เกษตรกรแต่ละครัวเรือนจะปลูกพืชมากกว่า 2 ชนิดขึ้นไป บางครอบครัวจะมีการเลี้ยงสัตว์ควบคู่กันไปด้วย ส่วนกรรมสิทธิ์ในการถือครองที่ดินของเกษตรกรส่วนใหญ่เป็นประเภท นส. 3 ก และ         บางหมู่บ้าน เช่น หมู่ที่ 6 บ้านโป่งแย้ พื้นที่บางส่วนเป็นของโครงการพระราชประสงค์หนองพลับจัดสรรให้เกษตรกรเข้าทำกินรายละ 25 ไร่ ห้ามซื้อขาย ส่วนรายได้ในภาคเกษตรโดยเฉลี่ย 15,000 บาทต่อครัวเรือนต่อปี เมื่อพิจารณาถึงช่วงอายุของวัยแรงงานพบว่าแรงงานโดยเฉพาะเพศหญิงในช่วงอายุ 15 – 25 ปีของทุกหมู่บ้านเฉลี่ยหมู่บ้านละ 15 คน จะอพยพแรงงานไปทำงานยังโรงงานอุตสาหกรรมที่อยู่ใกล้บ้าน สามารถไปเช้าเย็นกลับและมีรถรับส่งได้สะดวก ส่วนแรงงานช่วงอายุ 25 - 50 ปี จะประกอบอาชีพเกษตรกรรมในไร่นาของตนเองและรับจ้างบ้างเล็กน้อย

       ในการดำเนินโครงการในครั้งนี้ คณะครุศาสตร์ได้เริ่มดำเนินการผ่านการประสานงานไปยังส่วนราชการของอำเภอชะอำ เพื่อชี้แจงถึงวัตถุประสงค์ของโครงการและมุ่งเน้นการทำงานร่วมกันของฝ่ายมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีและทางหน่วยงานราชการในพื้นที่ทุกระดับ นอกจากนี้ทางคณะทำงานได้เข้าพบกับผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลไร่ใหม่พัฒนาซึ่งเป็นหน่วยงานหลักในพื้นที่อีกด้วย ในการดำเนินงานปีงบประมาณ 2566 คณะครุศาสตร์และชุมชนไร่ใหม่พัฒนา ประกอบด้วย 4 ชุมชนได้แก่ หมู่ที่ 1 บ้านทุ่งขาม   หมู่ที่ 3 บ้านรางจิก หมู่ที่ 4 บ้านหนองเขื่อน และหมู่ที่ 8 บ้านโป่งเก้งพัฒนา ร่วมกันดำเนินโครงการผ่านการประสานงานนัดหมายจากองค์การบริหารส่วนตำบลไร่ใหม่พัฒนา เพื่อการให้การดำเนินกิจกรรมพัฒนาชุมชนครั้งนี้บรรลุเป้าหมายร่วมกันทุกฝ่าย

        จากผลการดำเนินการในปีงบประมาณ 2566 คณะร่วมกับชุมชนได้พัฒนาลายผ้าที่ จากเส้นใยจากกล้วย ร่วมกับวิสาหกิจชุมชนวัยหวาน ได้ลายผ้าที่สะท้อนอัตลักษณ์ชุมชน และสามารถต่อยอดพัฒนาเชิงพาณิชย์ได้เป็นอัตลักษณ์ของชุมชนและกำลังดำเนินการในการจดสิทธิบัติ รวมทั้งการเพิ่มขึ้นของกล้วยตากและพัฒนาสีและลวดลายการทอผ้าของชุมชนรางจิก ทำให้เข้าร่วมโครงการได้แก่ หมู่ที่ 1 บ้านทุ่งขาม หมู่ที่ 3 บ้านรางจิก หมู่ที่ 4 บ้านหนองเขื่อน และหมู่ที่ 8 บ้านโป่งเก้งพัฒนา  ได้รับการยกระดับให้พ้นเส้นขีดความยากจน ร้อยละ 60 และรายได้ของประชาชนกลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการเพิ่มขึ้น ร้อยละ 15 อีกประเด็นหนึ่งคือการเข้าไปมีส่วนร่วมในการทำงานของนักศึกษาทำให้นักศึกษาที่เข้าร่วมในโครงการเกิดกระบวนการคิด การแก้ปัญหาที่เป็นทักษะหนึ่งในการพัฒนาตนเองและใช้ในการดำเนินชีวิตต่อไป

        ผลจากผลการดำเนินโครงการในปี 2566 พบว่า ชุมชนเพิ่มรายได้จากการเข้าร่วมโครงการจำนวน 84,600 บาท คิดเป็นร้อยละ 17.5 คณะครุศาสตร์ร่วมกับองค์กรบริหารส่วนตำบลใด้ถอดบทเรียนและร่วมแลกเปลี่ยนการดำเดินงานจากปี 2566 เพื่อดำเนินโครงการในปี 2567 พบว่า ในพื้นที่ตำบลไร่ใหม่พัฒนานอกการมีศักยภาพในด้านผ้าทอมือแล้วยังพบว่ามีทรัพยากรอื่นๆ ที่มีความหลากหลายคือต้นไม้ไฝ่ เนื่องจากเกิดการส่งเสริมการปลูกแต่ยังขาดการนำไปใช้ประโยชน์ที่หลากหลาย ปัจจุบันพบเพียงการนำหน่อไม้ไปประกอบอาหารและแปรรูป เช่น หน่อไม้ดอง หน่อไม้ตากแห้ง และยังไม่มีการนำต้นไปใช้ประโยชน์ จากปัญหาดังกล่าวองค์การบริหารส่วนตำบล หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ ชุมชน และคณะทำงานของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี จึงจัดทำโครงการในการเพิ่มรายได้กลุ่มผู้ปลูกไฝ่ให้สามารถเพิ่มรายได้จากไม้ไฝ่ให้มีมูลค่าสูง ดังนั้นในปีงบประมาณ 2567 จึงเพิ่มการพัฒนาสินค้าชุมชนเพิ่มเป็น 2 ผลิตภัณฑ์ คือผ้าทอมือและไม้ไฝ่ เพื่อต่อยอดให้ชุมชนเกิดรายได้ตามเป้าหมายสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs)  และยุทธศาสตร์ในการพัฒนาท้องถิ่นของมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีตามศักยภาพของชุมชนที่มีและเป็นความต้องการร่วมกัน

วัตถุประสงค์

1. เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์จากสินค้าชุมชนและต่อยอดแหล่งจัดจำหน่ายสินค้าชุมชนเป้าหมายในเขตตำบลไร่ใหม่พัฒนา อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี

2. เพื่อยกระดับรายได้ชุมชนเป้าหมายในเขตตำบลไร่ใหม่พัฒนา อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี

 

พื้นที่เป้าหมาย
# พื้นที่ ตำบล อำเภอ จังหวัด
1 ชุมชนตำบลไร่ใหม่พัฒนา ไร่ใหม่พัฒนา ชะอำ เพชรบุรี
กิจกรรมย่อย

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 3) 9 มิ.ย. 2568 - 10 มิ.ย. 2568

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

กลุ่มผู้ปลูกไผ่ในเขตำบลไร่ใหม่พัฒนา อำเภอชะอำ  จังหวัดเพชรบุรี

วิธีการดำเนินงาน (Process)

จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ ให้ความรู้แก้ชุมชน เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์จากไผ่ในชุมชน และต่อยอดแหล่งจัดจำหน่ายสินค้า วิทยากรอภิปราย และสาธิตวิธีการการจัดทำสบู่ชาโคล  ออกแบบผลิตภัณฑ์โดยใช้ความคิดสร้างสรรค์เพื่อเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์  

ผลผลิต (Output)

สบู่ถ่านชาโคล ชนิดก้อน และสบู่เหลวสำหรับล้างมือ

ผลลัพธ์ (Outcome)

- ชุมชนทราบถึงประโยชน์จากไผ่เพิ่มเติม สามารถนำมาประยุกต์ให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย
- ชุมชนสามารถผลิตสบู่ชาโคลเพื่อจัดจำหน่ายสร้างรายได้ เป็นผลิตภัณฑ์ชุมชน

ผลกระทบ (Impact)

เศรษฐกิจ
สังคม
สิ่งแวดล้อม


รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

1.  ด้านเศรษฐกิจ ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองและยกระดับรายได้ของชุมชนและเป็นชุมชนเข้มแข็งต้นแบบ
2. ด้านสังคม ชุมชนมีความสมัครสมานสามัคคีในการอยู่ร่วมกันอย่างปกติสุข
3. ด้านสิ่งแวดล้อม ชุมชนสามารถจัดการกับของเสียจากการผลิตของส่วนต่างๆ ของไผ่โดยไม่ส่งผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม

งบประมาณที่ใช้ (Budget)

70,700.00 บาท / Baht

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 4) 30 ก.ค. 2568 - 30 ก.ค. 2568

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

กลุ่มผู้ปลูกไผ่ในเขตตำบลไร่ใหม่พัฒนา

วิธีการดำเนินงาน (Process)

กิจกรรมอบรม การออกแบบบรรจุภัณฑ์ดินขุยไผ่

ผลผลิต (Output)

ผู้เข้าร่วมอบรมมีความรู้ ความเข้าใจสามารถผลิต ผลิตภัณฑ์ดินขุยไผ่ และสามารถออกแบบบรรจุภัณฑ์ดินขุยไผ่ เป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ ได้

ผลลัพธ์ (Outcome)

ชุมชนได้นำไผ่ไปใช้ประโยชน์ที่หลากหลายขึ้น สามารถแปรรูปไผ่ จากต้นและใบ เป็นผลิตภัณฑ์ดินขุยไผ่  และเข้าใจการออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่ดีช่วยส่งเสริมภาพลักษณ์ เพิ่มมูลค่าของผลิตภัณฑ์ดินขุ่ยไผ่ และสามารถเพิ่มโอกาสทางการตลาดได้อ

ผลกระทบ (Impact)

เศรษฐกิจ
สังคม
สิ่งแวดล้อม


รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

1. ด้านเศรษฐกิจ ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองและยกระดับรายได้ของชุมชนและเป็นชุมชนเข้มแข็งต้นแบบ

2. ด้านสังคม ชุมชนมีความสมัครสมานสามัคคีในการอยู่ร่วมกันอย่างปกติสุข

3. ด้านสิ่งแวดล้อม ชุมชนสามารถจัดการกับของเสียจากการผลิตของส่วนต่างๆ ของไผ่โดยไม่ส่งผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม

งบประมาณที่ใช้ (Budget)

12,850.00 บาท / Baht

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 4) 31 ก.ค. 2568 - 31 ก.ค. 2568

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

กลุ่มผู้ปลูกไผ่ในเขตตำบลไร่ใหม่พัฒนา

วิธีการดำเนินงาน (Process)

อบรมเชิงปฏิบัติการ ช่องทางการตลาดโดยการจัดอบรม 

ผลผลิต (Output)

ผู้เข้าร่วมอบรมมีความรู้ ความเข้าใจสามารถพึ่งพาตนเองในการสร้างช่องทางการตลาด เพื่อจำหน่ายสินค้าหารายได้ให้กับชุมชนเพิ่มขึ้น เป็นการยกระดับรายได้ของชุมชนเป็นชุมชนที่เข้มแข็ง

ผลลัพธ์ (Outcome)

ผู้เข้า่ร่วมอบรมมีช่องทางการตลาดหลากหลายช่องทาง เพื่อประชาสัมพันธ์ และจำหน่ายผลิตภัณฑ์เพิ่มขึ้น  ชุมชนสามารถสร้างรายได้เพิ่มขึ้น ยกระดับรายได้ของชุมชนเป็นชุมชนที่เข้มแข็ง

ผลกระทบ (Impact)

เศรษฐกิจ
สังคม
สิ่งแวดล้อม


รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

1. ด้านเศรษฐกิจ ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองและยกระดับรายได้ของชุมชนและเป็นชุมชนเข้มแข็งต้นแบบ

2. ด้านสังคม ชุมชนมีความสมัครสมานสามัคคีในการอยู่ร่วมกันอย่างปกติสุข

3. ด้านสิ่งแวดล้อม ชุมชนสามารถจัดการกับของเสียจากการผลิตของส่วนต่างๆ ของไผ่โดยไม่ส่งผลเสียต่อสิ่งแวดล้อม


งบประมาณที่ใช้ (Budget)

9,350.00 บาท / Baht
ผลการดำเนินกิจกรรม

1. (ผลิตภัณฑ์) สบู่ชาโคล


พื้นที่ตำบลไร่ใหม่มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากสินค้าชุมชนและต่อยอดแหล่งจัดจำหน่ายสินค้าชุมชนเป้าหมายในเขตตำบลไร่ใหม่  พัฒนาต่อยอดผลิตภัณฑ์ไผ่ที่หลากหลายเพื่อเพิ่มรายได้ ตลอดจนการพัฒนายกระดับคุณภาพการผลิตให้มีผลผลิตที่มากขึ้นและมีคุณภาพตามเป้าหมาย ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองและยกระดับรายได้ของชุมชนเป็นชุมชนที่เข้มแข็ง  สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs)  และยุทธศาสตร์ในการพัฒนาท้องถิ่นของมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีตามศักยภาพของชุมชนที่มีและเป็นความต้องการร่วมกัน





ตัวชี้วัดกิจกรรมหลัก
ตัวชี้วัด เป้าหมาย ผลที่ได้ รายละเอียด
1) จำนวนแผนงาน/โครงการเพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานรากระดับตำบล 5 ตำบล 1 ตำบล ตำบลไร่ใหม่พัฒนา
2) รายได้ครัวเรือนกลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการเพิ่มขึ้น ร้อยละ 10 ร้อยละ 10
3) ครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการสามารถสร้างนวัตกรรมทางสังคม (Paradigm shift) ที่มีการยกระดับคุณภาพชีวิต 5 นวัตกรรม/ชุมชน 1 นวัตกรรม/ชุมชน
4) ผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากการพัฒนา 8 ผลิตภัณฑ์ 3 ผลิตภัณฑ์ 1. ดินขุยไผ่ 2. สบู่ชาร์โคลแบบเหลว 3. สบู่ชาร์โคลแบบก้อน
5) จำนวนผู้ยื่นผลงานทางวิชาการการรับใช้สังคม 8 คน 0 คน
6) ร้อยละความสุขมวลรวม (GVH) ของครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการ ร้อยละ 41 ร้อยละ 84
7) รายงานความสุขมวลรวม (GVH) 1 รายงาน 1 รายงาน
8) รายงานการประเมินผลกระทบทางสังคมจากการลงทุน (SROI) 1 รายงาน 0 รายงาน