ชื่อกิจกรรม

โครงการยกระดับและสร้างมูลค่าเพิ่มจากสาหร่ายทะเล สู่สินค้าคุณภาพชุมชนบ้านพะเนิน

กิจกรรมภายใต้ : 2568 (ยุทธ 5) โครงการที่ 34 : โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตและยกระดับเศรษฐกิจฐานราก
ประเภทกิจกรรม
การพัฒนาท้องถิ่น (บริการวิชาการ)
ผู้ดำเนินงาน
1. ผศ.พจนารถ บัวเขียว ที่ปรึกษาโครงการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
2. อาจารย์ ชลิดา ช้างแก้ว สาขาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ คณะเทคโนโลยีการเกษตร
3. อาจารย์ ดร.ศิริวรรณ แดงฉ่ำ สาขาเกษตรศาสตร์ คณะเทคโนโลยีการเกษตร
4. อาจารยื ดร.จุฑามาศ ทะแกล้วพันธุ์ สาขาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ คณะเทคโนโลยีการเกษตร
5. รศ.ดร.จินตนา วิบูลย์ศิริกุล สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร คณะเทคโนโลยีการเกษตร
6. ผศ.อรอนงค์ ศรีพวาทกุล สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร คณะเทคโนโลยีการเกษตร
7. ผศ.ดร.พิชิต สุดตา สาขาวิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
8. อาจารย์ณปภา หอมหวล สาขาเทคโนโลยีและศิลปะการประกอบอาหาร สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
9. นางสาวศศิวิมล กาหลง นักวิชาการศึกษา ชำนาญการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
10. นางสาววณิชยา ทองสมนึก นักวิชาการศึกษา ปฏิบัติการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
11. นางสาวสาริกา ทองใบ เจ้าหน้าที่ประจำโครงการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
12. นางสาวเกตุษรินทร์ ทองอ่อน เจ้าหน้าที่ประจำโครงการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
13. นางสาวชนาพร ปิ่นฟ้า เจ้าหน้าที่ประจำโครงการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
14. นางสาวจรินทร์ธร บรรฤทธิ์ เจ้าหน้าที่ประจำโครงการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
หลักและเหตุผล

        จากแผนยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (2561-2580)  มีเป้าหมายที่สำคัญในการยกระดับการเกษตรทั้ง     เชิงปริมาณและมูลค่า การขับเคลื่อนเกษตรอาหารปลอดภัย การสนับสนุนให้เกษตรกรนำนวัตกรรมทางเกษตร    เข้ามาใช้เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต จังหวัดหวัดเพชรบุรีมีแผนพัฒนาจังหวัด พ.ศ. 2561 - 2565 ในการเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารและเติบโตจากฐานการเกษตรแบบครบวงจรโดยส่งเสริมอาหารปลอดภัยและมีคุณภาพมาตรฐาน ส่งเสริมการใช้นวัตกรรมมาช่วยในการผลิต สามารถสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรและชุมชน เสริมสร้างความมั่นคง ทางการเกษตร เพิ่มขีดความสามารถทางการตลาดในการแข่งขันและการส่งออก

        จากการทำเวทีประชาคมเพื่อวิเคราะห์สภาพชุมชน และจัดทำแผนพัฒนาชุมชนแบบมีส่วนร่วม ของชุมชนเกษตรกรผู้เลี้ยงสาหร่าย บ้านพะเนิน ต. แหลมผักเบี้ย อ. บ้านแหลม จ. เพชรบุรี พบการประสบปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำ ในช่วงที่มีผลผลิตออกมาพร้อมกันจำนวนมากในช่วงฤดูแล้ง ทำให้เกิดการขายตัดราคากันเอง  และมีส่วนของสาหร่ายที่ตกเกรด ไม่เหมาะกับการนำไปบริโภคจำนวนมาก ซึ่งเกษตรกรต้องการให้นำมาใช้ให้เกิดประโยชน์เพื่อเสริมรายได้  แต่ยังขาดองค์ความรู้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อเพิ่มมูลค่า ในขณะเดียวกันช่วงฤดูฝน คุณภาพของน้ำมีความเค็มต่ำ สาหร่ายไม่สามารถเจริญเติบโตได้ ทำให้เกษตรกรต้องขาดรายได้จากการเลี้ยงสาหร่าย ทางมหาวิทยาลัยฯได้ประสานความร่วมมือกับศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเพชรบุรี และโครงการฟาร์มทะเลตัวอย่างแบบผสมผสานตามพระราชดำริ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ  ในการจัดทำโครงการเพื่อบริการวิชาการ ถ่ายทอดเทคโนโลยีเกี่ยวกับการทำฟาร์มสาหร่ายมาตรฐาน และในการเพิ่มทางเลือกในการเลี้ยงสาหร่ายของเกษตรกรเรียบร้อยแล้วในปีงบประมาณที่ผ่านมา และทางกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงสาหร่ายในชุมชนบ้านพะเนินได้รวมตัวจัดตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนประมงพัฒนาสาหร่ายทะเลเพชรบุรี ซึ่งในปัจจุบันทางกลุ่มมีกำลังในการผลิตสาหร่ายที่ได้มาตรฐานตามเกณฑ์แล้ว  แต่ยังขาดองค์ความรู้ในการนำเศษเหลือ หรือผลผลิตที่ตกเกรด มาสร้างเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่า เพื่อเป็นการสร้างรายได้เสริม เพิ่มขีดความสามารถในการพึ่งพาตัวเองแบบยั่งยืน ทางคณะทำงานของมหาวิทยาลัยฯ โดยสาขาวิชาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ  จึงได้จัดทำโครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์เพิ่มมูลค่าจากเศษเหลือสาหร่ายและถ่ายทอดองค์ความรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพกลุ่มวิสาหกิจชุมชนประมงพัฒนาสาหร่ายทะเลเพชรบุรี  ซึ่งจะเป็นการพัฒนาต่อยอดการนำสาหร่ายพวงองุ่นตกเกรด และเศษเหลือของสาหร่าย ให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ และมีมูลค่าเป็นที่ต้องการของผู้บริโภค ตามวัตถุประสงค์ของมหาวิทยาลัยในการบริการวิชาการและ ถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อพัฒนาท้องถิ่นและส่งผลให้เกษตรกรมีรายได้ที่สูงขึ้น  เป็นการช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนและสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าการเกษตรเพื่อการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนต่อไป
วัตถุประสงค์

1. เพื่อยกระดับและสร้างมูลค่าเพิ่มจากสาหร่ายทะเลก่อให้เกิดรายได้

2. เพื่อสร้างองค์ความรู้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปจากสาหร่ายทะเลที่ไม่ผ่านการคัดเกรด

3. เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ในการแปรรูป และสร้างผลิตภัณฑ์จากสาหร่ายทะเลแก่กลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงสาหร่ายทะเล

พื้นที่เป้าหมาย
# พื้นที่ ตำบล อำเภอ จังหวัด
1 กลุ่มวิสาหกิจชุมชนประมงพัฒนาสาหร่ายทะเลเพชรบุรี และเกษตรกรผู้เลี้ยงสาหร่ายทะเล บ้านพะเนิน ตำบลแหลมผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี จำนวน 20 คน แหลมผักเบี้ย บ้านแหลม เพชรบุรี
กิจกรรมย่อย

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 4) 28 ส.ค. 2568 - 28 ส.ค. 2568

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนประมงพัฒนาสาหร่ายทะเลเพชรบุรี และเกษตรกรผู้เลี้ยงสาหร่ายทะเล บ้านพะเนิน ตำบลแหลมผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี จำนวน 20 คน

วิธีการดำเนินงาน (Process)

- จัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์ก่อนการอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อจัดทำผลิตภัณฑ์ปุ๋ยหมักจากเศษสาหร่ายพวงองุ่น
อบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การพัฒนาผลิตภัณฑ์ปุ๋ยน้ำหมักสาหร่ายพวงองุ่น โดย นายนิรุทธิ์  ศรีนวล ตำแหน่ง ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนประมงพัฒนาสาหร่ายทะเลเพชรบุรี และเกษตรกรผู้เลี้ยงสาหร่ายทะเล
สรุปผลการอบรมอบรมเชิงปฏิบัติการการสร้างมูลค่าเพิ่มจากสาหร่ายทะเล เพื่อสร้างรายได้ให้กับชุมชน

ผลผลิต (Output)

- ได้สูตรการทำปุ๋ยหมักจากเศษสาหร่ายพวงองุ่นที่ได้มาตราฐาน มีงานวิจัยรองรับ

ผลลัพธ์ (Outcome)

- ได้ผลิตภัณฑ์ปุ๋ยหมกจากเศษสาหร่ายพวงองุ่น

ผลกระทบ (Impact)

เศรษฐกิจ


รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนประมงพัฒนาสาหร่ายทะเล และมีรายได้เพิ่มขึ้น จากการยกระดับและสร้างมูลค่าเพิ่มจากสาหร่ายทะเล


งบประมาณที่ใช้ (Budget)

17,506.00 บาท / Baht
ผลการดำเนินกิจกรรม

1. (ผลิตภัณฑ์) ผลิตภัณฑ์ปุ๋ยหมักจากเศษสาหร่ายพวงองุ่น


จากการลงพื้นที่จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ "การสร้างมูลค่าเพิ่มจากสาหร่ายทะเล" ในโครงการยกระดับและสร้างมูลค่าเพิ่มจากสาหร่ายทะเล สู่สินค้าคุณภาพชุมชนบ้านพะเนิน ตำบลแหลมผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี เพื่อสร้างรายได้ให้กับชุมชน
อาจารย์ ดร. ศิริวรรณ แดงฉ่ำ ได้พัฒนาและคิดค้นสูตรการทำปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพจากเศษสาหร่ายพวงองุ่นร่วมกับอาจารย์ชลิดา ช้างแก้ว ในการใช้คุณประโยชน์จากเศษสาหร่ายพวงองุ่นที่เหลือจากการคัดทิ้ง ไม่ได้มาตรฐานเพื่อการจำหน่าย นำมาสร้างมูลค่าเพิ่ม จนกลายเป็นผลิตภัณฑ์ปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพจากเศษสาหร่ายพวงองุ่น ที่สามารถนำไปบำรุงพืชผักชนิดต่างๆได้ ไม่ว่าจะเป็นผักรับประทานผล ผักรับประทานใบ ไม้ดอกไม้ประดับ ช่วยให้พืชเจริญเติบโตได้ดีขึ้นและเป็นอาหารสำหรับพืช
การจัดกิจกรรมในครั้งนี้นับว่าเป็นส่วนสำคัญในการสนับสนุนทางด้านการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสาหร่ายทะเล โดยมีการสร้างองค์ความรู้และนำองค์ความรู้ที่ได้ไปใช้ประโยชน์ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชน เพื่อสร้างรายได้ให้กับคนในชุมชน ทำให้คนในชุมชนมีรายได้เพิ่มขึ้น ตลอดจนสร้างเครือข่ายและสนับสนุนการจัดกิจกรรมที่เป็นปัจจัยสำคัญต่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อให้ผู้ที่สนใจเข้ามาศึกษาเรียนรู้และนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้


- การขาดองค์ประกอบที่เหมาะสม (เช่น ความชื้น, ไนโตรเจน, อากาศ), การย่อยสลายล่าช้า เนื่องจากวัสดุมีขนาดใหญ่หรืออุณหภูมิไม่เหมาะสม



ตัวชี้วัดกิจกรรมหลัก
ตัวชี้วัด เป้าหมาย ผลที่ได้ รายละเอียด
1) จำนวนแผนงาน/โครงการเพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานรากระดับตำบล 5 ตำบล 1 ตำบล ตำบลแหลมผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี
2) รายได้ครัวเรือนกลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการเพิ่มขึ้น ร้อยละ 10 ร้อยละ 0
3) ครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการสามารถสร้างนวัตกรรมทางสังคม (Paradigm shift) ที่มีการยกระดับคุณภาพชีวิต 5 นวัตกรรม/ชุมชน 0 นวัตกรรม/ชุมชน
4) ผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากการพัฒนา 8 ผลิตภัณฑ์ 1 ผลิตภัณฑ์ ผลิตภัณฑ์ปุ๋ยหมักจากเศษสาหร่ายพวงองุ่น
5) จำนวนผู้ยื่นผลงานทางวิชาการการรับใช้สังคม 8 คน 0 คน
6) ร้อยละความสุขมวลรวม (GVH) ของครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการ ร้อยละ 41 ร้อยละ 0
7) รายงานความสุขมวลรวม (GVH) 1 รายงาน 0 รายงาน
8) รายงานการประเมินผลกระทบทางสังคมจากการลงทุน (SROI) 1 รายงาน 0 รายงาน