ปัจจุบันประชาคมโลกตระหนักและให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะแมลงในกลุ่มผีเสื้อกลางวันซึ่งการคาดการณ์ว่ามีมากถึง 19,445 ชนิดทั่วโลก ซึ่งภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นภูมิภาคที่มีความหลากหลายทางชีวภาพที่สำคัญแห่งหนึ่งของโลก (Sodhi et al., 2010)

            มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี วิทยาเขตโป่งสลอด ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ป่าชุมชนบ้านโป่งสลอดหมู่ 6 ตำบลหนองกระปุ อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี แต่เดิมนั้นเป็นพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่ายางหัก-เขาปุ้ม(ราชกิจจานุเบกษา, 2515) ลักษณะภูมิประเทศของพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาลาดชัน และพื้นที่ราบเชิงเขา สูงจากระดับน้ำทะเล 60-100 เมตร มีความอุดมสมบูรณ์ของดินค่อนข้างต่ำ มีสภาพป่าเป็นป่าเต็งรัง (Deciduous Dipterocarp Forest) และป่าเบญจพรรณ (Mixed Deciduous Forest) (ภาพที่ 1) นันท์นภัส (2553) รายงานว่า จากการสำรวจพรรณไม้ในป่าชุมชนโป่งสลอด และในพื้นที่ของมหาวิทยาลัยพบพรรณไม้ทั้งหมด 193 ชนิด จำแนกเป็น ไม้ต้น 122 ชนิด ไม้พุ่ม ไม้รอเลื้อย และไม้เถาเนื้อแข็ง อีกจำนวน 71 ชนิด ใน 63 สกุล 41 วงศ์ ซึ่งพบพืชหายาก เป็นพืชถิ่นเดียว และไม้มีค่าจำนวนมาก เช่น มะค่าแต้ (Sindora siamenis Teijsm. & Miq.) รัง (Shorea siamensis Miq.) ชิงชัน (Dalbergia oliveri Gamble) แดง (Xylia xylocarpa (Roxb.) Taub. var. Kerrii (Craib & Hutch.) I.C. Neilsen) เต็ง (Shorae obtuse Wall. ex Blumb) เป็นต้น และยังมีโป่งดินที่เป็นแหล่งแร่ธาตุอาหารที่จำเป็นของสัตว์ป่าอยู่มาก โดยจะพบเห็นผีเสื้อกลางวันลงมากินดินโป่งเป็นปกติ อย่างไรก็ตาม จำนวนชนิดของผีเสื้อดังกล่าวยังไม่ได้รับการศึกษามาก่อน

            ผีเสื้อกลางวัน (Butterfly) เป็นสิ่งมีชีวิตจำพวกแมลง จัดอยู่ในชั้นอินเซคตา (Class insecta) อันดับผีเสื้อ (Lepidoptera) เป็นแมลงที่มีจำนวนสมาชิกมากที่สุดเป็นอันดับที่ 2 ของแมลงทั้งหมด และมีความหลากหลายทั้งชนิดและจำนวนมากชนิดหนึ่งในระบบนิเวศป่าไม้เขตร้อนชื้น (Koneri and Nangoy, 2019) จำนวนชนิดของผีเสื้อกลางวันมีความสัมพันธ์กับประเภทของป่าไม้ (Forest types) และมีความสำคัญอย่างมากในระบบนิเวศป่าไม้(วัฒนชัย, 2554) กล่าวคือ ประเภทของป่าที่มีสภาพแวดล้อมและชนิดพรรณไม้ที่แตกต่างกัน มักส่งผลต่อชนิดของผีเสื้อกลางวัน คุณค่าของผีเสื้อนั้นเป็นที่รู้จักและได้รับการยอมรับกันอย่างกว้างขวางทั้งในแง่ของความสวยงาม เป็นเหยื่อและผู้ล่าในห่วงโซ่อาหาร อีกทั้งผีเสื้อยังมีความสัมพันธ์กับระบบนิเวศป่าไม้ กล่าวคือ มีบทบาทเป็นชนิดพันธุ์กำกับ (Keystone species) หากเกิดการเปลี่ยนแปลงภายในระบบนิเวศ ผีเสื้อกลางวันจะได้รับผลกระทบด้วย (สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช, 2554) การเป็นผู้ช่วยผสมเกสร (Pollinator) ขณะที่ลงตอมดอกไม้ทำให้ละอองเรณูติดมาด้วยซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการช่วยขยายพันธุ์ให้กับพืช (จารุจินต์  และเกรียงไกร , 2544) ระดับความหลากหลายและความสัมพันธ์กับถิ่นที่อยู่อาศัยของชนิดผีเสื้อกลางวัน จึงถูกนำมาใช้เป็นดัชนีบ่งชี้คุณภาพสิ่งแวดล้อมและความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศป่าไม้ (Bioindicator) ได้เป็นอย่างดี เนื่องจากจำนวนของชนิดผีเสื้อกลางวันขึ้นอยู่กับปัจจัยด้านการกระจายพันธุ์ของพืช ซึ่งในระยะตัวหนอนผีเสื้อกลางวันจะกินพืชเป็นหลัก มีความเฉพาะเจาะจงกับพืชอาหาร โดยจะกินพืชเพียงชนิดเดียว (Monophagous) หรือพืชหลายชนิดในวงศ์เดียวกัน หรือวงศ์ใกล้เคียง (Oligophagous) (Boonvanno et al., 2000; Ghazoul, 2002; Okmoto et al., 2013)

            ผีเสื้อมีความไวต่อการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศป่าไม้ที่ได้รับผลกระทบจากกิจกรรมต่าง ๆ ของมนุษย์ที่มีมาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการบุกรุกทำลายพื้นที่ป่าที่เป็นแหล่งอาหาร แหล่งที่อยู่อาศัย ซึ่งจะเป็นภัยคุกคามต่อการอยู่รอดของผีเสื้ออย่างยิ่ง ถึงแม้ว่าผีเสื้อจะสามารถปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมนั้นได้ดี (Ramesh, 2010) แต่ถ้าหากเกิดการเปลี่ยนแปลงของประชากรผีเสื้อทั้งชนิดและจำนวนลดลงอย่างรวดเร็ว ก็จะส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศนั้น ๆ ทำให้ระบบนิเวศเสียความสมดุล (Kemabonta et al., 2015)

            ตามที่พื้นที่มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี วิทยาเขตโป่งสลอด และพื้นที่บางส่วนของป่าชุมชนบ้านโป่งสลอด ประกอบไปด้วยพืชหลากหลายชนิดพันธุ์ที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของผีเสื้อ ดังนั้น ตามที่มีปัจจัยทางด้านกายภาพ และปัจจัยทางด้านชีวภาพที่เกื้อหนุน พื้นที่ดังกล่าวอาจเป็นแหล่งที่มีความหลากหลายของผีเสื้อกลางวัน ดังนั้น งานวิจัยนี้จึงมุ่งเน้นในการศึกษาความหลากหลายของผีเสื้อกลางวันในบริเวณพื้นที่มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี วิทยาเขตโป่งสลอด และพื้นที่บางส่วนของป่าชุมชนบ้านโป่งสลอด ข้อมูลที่ได้สามารถใช้เป็นแนวทางสำหรับการวางแผนพัฒนามหาวิทยาลัยควบคู่กับการอนุรักษ์พื้นที่สีเขียวของมหาวิทยาลัย (Green university) สร้างความตระหนักถึงความสำคัญของผีเสื้อกลางวันซึ่งเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญของระบบนิเวศ อันจะส่งผลให้เกิดการบริหารจัดการพื้นที่ให้คงความสมบูรณ์ สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการส่งเสริมด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในการเป็นแหล่งดูผีเสื้อ และสร้างความตระหนักในการอนุรักษ์ทรัพยากรอันมีค่านี้ไว้ให้ยั่งยืน