ชื่อกิจกรรม

การพัฒนาของชำร่วยหรือของที่ระลึกจากตาล ชุมชนบ้านโป่งสลอด จังหวัดเพชรบุรี

กิจกรรมภายใต้ : 2567 (ยุทธ 5) โครงการที่ 40 : อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ
ประเภทกิจกรรม
การพัฒนาท้องถิ่น (บริการวิชาการ)
ผู้ดำเนินงาน
1. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พูนศิริ ทิพย์เนตร สาขาวิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
หลักและเหตุผล
          ชุมชนบ้านโป่งสลอด อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี ถือว่าเป็นชุมชนที่มีการปลูกต้นตาลในปริมาณมากในพื้นที่และประชาชนมีอาชีพทำตาลอยู่จำนวนไม่น้อย โดยในปีงบประมาณประจำปีพ.ศ. 2564 ที่ผ่านมา สาขาวิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ดำเนินโครงการการพัฒนาแผ่นดับกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์จากวัสดุเหลือทิ้งจากตาล จังหวัดเพชรบุรี และจากการติดตามประเมินผลการดำเนินโครงการพบว่าแผ่นดับกลิ่นสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ดี สามารถนำถ่านจากตาลไปต่อยอดและพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ของชำร่วยหรือของที่ระลึกในงานมงคลต่างๆ ที่มีลักษณะเฉพาะ สวยงาม และมีประโยชน์
          ดังนั้นเพื่อให้เกิดการอนุรักษ์อาชีพการทำตาลและการนำพืชในท้องถิ่นไปใช้ให้เกิดประโยชนดังวัตถุประสงค์ของโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ จึงได้จัดทำโครงการการพัฒนาของชำร่วยหรือของที่ระลึกจากตาลขึ้นเพื่อสร้างรายได้เพิ่มให้แก่ชุมชนต่อไป
วัตถุประสงค์
1. เพื่อสนองพระราชดำริโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
2. เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ของชำร่วยหรือของที่ระลึกจากตาล
พื้นที่เป้าหมาย
# พื้นที่ ตำบล อำเภอ จังหวัด
1 ชุมชนบ้านโป่งสลอด หนองกะปุ บ้านลาด เพชรบุรี
กิจกรรมย่อย
ผลการดำเนินกิจกรรม




1. กิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมการการพัฒนาของชำร่วยหรือของที่ระลึกจากตาล ชุมชนบ้านโป่งสลอด จังหวัดเพชรบุรี โดยชุมชนเป้าหมาย 1 ชุมชน ได้แก่ ชุมชนบ้านโป่งสลอด อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี
2. ดำเนินถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตผลิตภัณฑ์ จำนวน  3 ผลิตภัณฑ์  ได้แก่ 1. ถ่านตาลกลิ่นลาเวนเดอร์ 2. ถ่านตาลกลิ่นสับปะรด และ 3. ไม้ก้านตาลที่ระลึกแขวนเทียน 2 ชั้น  แก่ชุมชนชุมชนบ้านโป่งสลอด อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี  เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม  พ.ศ. 2567 โดยมีผู้เข้าร่วมกิจกรรมจากคนในชุมชน และนักเรียนโรงเรียนบ้านโป่งสลอด จำนวนทั้งสิ้น 26 คน
3. เข้าร่วมเผยแพร่การดำเนินงานในงานนำเสนอผลการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์การพัฒนาท้องถิ่น (จังหวัดเพชรบุรีและจังหวัดประจวบคีรีขันธ์) "เฉลิมพระเกียรติจอมกษัตริย์ ฉลอง 100 ปี ราชภัฏเพชรบุรี ณ ศูนย์การค้าโรบินสันไลฟ์สไตล์ เพชรบุรี
 
ขั้นตอนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของชำร่วยหรือของที่ระลึกจากตาล
1. การเผาถ่านจากงวงตาล
1.1 เก็บรวบรวมงวงตาลจากนั้นนำไปตากแดดจนแห้ง (ภาพที่ 1)
1.2 นำงวงตาลที่ตากแดดจนแห้ง ไปทำการเผาในถังเหล็กขนาด 200 ลิตร ด้วยแกลบและฟางข้าวแห้ง โดยทำการอัดแกลบและฟางข้าวให้แน่น (ภาพที่ 2)
1.3 ทำการเผางวงตาลเป็นเวลาประมาณ 2-3 ชั่วโมง จนได้ถ่านตาล (ภาพที่ 3) พบว่า งวงตาลแห้งก่อนเผาน้ำหนัก 30 กิโลกรัม จะได้ถ่านงวงตาลหลังเผาน้ำหนัก 14 กิโลกรัม
 
2. การผลิตผลิตภัณฑ์ถ่านตาลที่ระลึกกลิ่นสับปะรดและกลิ่นลาเวนเดอร์
อุปกรณ์
1. ผงถ่านตาล
2. น้ำหอมกลิ่นสับปะรด
3. น้ำหอมกลิ่นลาเวนเดอร์
4. ถุงแก้วหลากสี
5. บล็อคพิมพ์รูปหัวใจ
6. บล็อคพิมพ์รูปสับปะรด
7. ถ้วยสแตนเลส
8. ช้อนสแตนเลส
9. ถาดสแตนเลส
10. กาวน้ำ หรือ กาวแป้งเปียก
11. ถุงมือ
 
วิธีทำ
1. นำผงถ่านตาลปริมาณ 2 ช้อนใส่ในถ้วยสแตนเลส จากนั้นผสมกับกาวน้ำปริมาณ 1 ช้อน ผสมให้เข้ากัน
2. เติมน้ำหอมกลิ่นสับปะรด หรือ กลิ่นลาเวนเดอร์ลงไปในผงถ่านข้อ 1 ปริมาณ 5-6 หยด
3. ผสมผงถ่านตาลและกาวน้ำให้เข้ากัน หากผงถ่านยังคงมีความเหลวมากเกินไปให้เติมผงถ่านเพิ่มลงไปจนหนืด
4. จากนั้นตักผงถ่านตาลที่ได้ใส่ในบล็อคพิมพ์รูปสับปะรด เมื่อเลือกกลิ่นสับปะรด แต่หากเลือกกลิ่นลาเวนเดอร์ ให้เลือกบล็อคพิมพ์รูปหัวใจ ลงในถาดสแตนเลส
5. จากนั้นใช้แท่นพิมพ์กดลงไปในบล็อกพิมพ์ให้แน่น แล้วนำไปอบให้แห้ง หรือ ตากแดดให้แห้ง
6. เมื่อถ่านตาลแห้งสนิทให้นำไปใส่ในบรรจุภัณฑ์ (ภาพที่ 4-5)
 
3. การผลิตผลิตภัณฑ์ไม้ก้านตาลที่ระลึกแขวนเทียน 2 ชั้น
อุปกรณ์
1. ก้านตาล
2. เทียน
3. ไม้บรรทัด
4. เชือก
5. ปากกาสีเมจิก
6. ตะปู
7. ค้อน
8. สีสเปรย์
9. เลื่อย
10.ถุงมือผ้า
11. กระดาษทราย
 
วิธีทำ
1. นำก้านตาลที่เก็บได้ตัดแบ่งเป็นท่อนเล็กๆ
2. จากนั้นเลือกท่อนก้านตาลที่มีขนาดใกล้เคียงกันมาทำการวัด และตัดที่ขนาด 7 นิ้วทั้ง 2 ท่อน
3. นำกระดาษทรายมาขัดที่บริเวณรอยตัดให้เรียบ จากนั้นนำสีสเปรย์พ้นปิดบริเวณที่ตัดให้สวยงาม
4. นำเชือกที่วัดขนาดความยาว 21 นิ้ว มาประกอบเข้ากับท่อนก้านตาลชิ้นที่ 1 และ 2 ให้ทั้งสองชิ้นห่างกัน 5.5 นิ้ว จากนั้นตอกตะปูที่เชือกทั้ง 2 เส้น (ภาพที่ 6)
5. จากนั้นใช้สีเมจิกแต้มปิดที่บริเวณหัวตะปูให้สวยงาม และนำเทียนและที่ห้อยเชือกใส่ถุงแล้วนำไปประกอบกับบรรจุภัณฑ์ (ภาพที่ 7)  


-


ชุมชนมีความต้องการทำกิจกรรมครั้งต่อไป ได้แก่
      - ดอกไม้
      - ประดิษฐ์อุปกรณ์อื่นๆ

ตัวชี้วัดกิจกรรมหลัก
ตัวชี้วัด เป้าหมาย ผลที่ได้ รายละเอียด
1) จำนวนผลิตภัณฑ์ที่ต่อยอดจากการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องจากพระราชดำริ (ตัวชี้วัด ม.) 5 ผลิตภัณฑ์ 0 ผลิตภัณฑ์
2) จำนวนทรัพยากรธรรมชาติ ที่รวบรวมเข้าสู่กระบวนการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างเป็นระบบ (ตัวชี้วัด ม.) 20 ชนิด 0 ชนิด
3) จำนวนชุมชนที่ได้รับประโยชน์จากโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ (ตัวชี้วัด ม.) 3 ชุมชน 0 ชุมชน
4) ร้อยละความสำเร็จตามแผนอนุรักษ์พืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (ตัวชี้วัด ม.) ร้อยละ 80 ร้อยละ 0