ชื่อกิจกรรม

ส่งเสริมศักยภาพชุมชนห้วยข้องสู่การค้าเชิงพาณิชย์ด้วยพหุวิทยาการ

กิจกรรมภายใต้ : 2567 (ยุทธ 5) โครงการที่ 35 : โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตและยกระดับเศรษฐกิจฐานราก
ประเภทกิจกรรม
การพัฒนาท้องถิ่น (ด้านการพัฒนา)
การพัฒนาท้องถิ่น (บริการวิชาการ)
ผู้ดำเนินงาน
1. อาจารย์ ดร.ปราโมทย์ ตงฉิน รองคณบดีคณะเทคโนโลยีสารสนเทศ คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ
หลักและเหตุผล
            ตำบลห้วยข้อง อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี ประกอบไปด้วย 3 หมู่บ้าน ได้แก่ 1) หมู่1 บ้านห้วยข้อง 2) หมู่ 2 บ้านเหียงค่อม และ 3) หมู่ 3 บ้านหนองโสน ประกอบอาชีพหลักได้แก่ การทำนา การทำน้ำตาลโตนด พืชไร่ พืชสวน และอื่น ๆ สภาพพื้นดินแถบตำบลห้วยข้องมีลักษณะที่หลากหลายตามตำแหน่งที่ตั้ง เช่น ดินทราย ดินเหนียว ด้านการชลประทานเกษตรกรใช้เพียงน้ำฝนตามฤดูกาลในการทำนา จากปัจจัยดังกล่าวทั้งดินและน้ำ ส่งผลให้เป็นอุปสรรคต่อการทำนา ไม่สามารถวางแผนการจัดการน้ำ ปุ๋ย ดิน และการดูแลข้าวได้อย่างแน่นอน อีกทั้งตำบลห้วยข้องยังเป็นต้นทุนทางวัฒนธรรมไทยทรงดำ มีชาวไทยทรงดำหรือลาวโซ่งอาศัยอยู่หลายครัวเรือน โดยมีเอกลักษณ์ด้านการแต่งกายนิยมสวมเสื้อผ้าสีดำมีภาษาพูดและภาษาเขียนเป็นของตัวเอง อัตลักษณ์ที่ชัดเจนของไทยทรงดำเพชรบุรีคือ ซิ่นลายแตงโม ต้องเป็นสีดำ หรือสีกรมท่า หรือสีคราม และเสื้อ คือ เสื้อก้อม เสื้อไท เสื้อห่งเห่ง เสื้อฮี และผ้าเปียว ที่ต้องเป็นสีกรมท่า หรือสีคราม ชาวไทยทรงดำเดิมนิยมทอผ้าเอง และนำมาตัดเย็บเป็นเครื่องนุ่งห่ม ที่นอน หมอน มุ้ง และยังมีสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมความเชื่อ ประเพณี พิธีกรรมสำคัญต่างๆ เช่น การขึ้นบ้านใหม่ การแต่งงาน พิธีศพ การเฉลิมฉลองในวันไทยทรงดำ ทางด้านวัฒนธรรมตำบลห้วยข้องมีการจัดประเพณีสืบสานวัฒนธรรมไทยทรงดำมาย่างต่อเนื่อง เพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนไทยทรงดำในตำบลและกลุ่มตำบลอื่นๆ ทำให้องค์ความรู้ของชาวไทยทรงดำยังคงอยู่ แต่คนรุ่นใหม่ที่สนใจจะสืบสานวัฒนธรรมและองค์ความรู้เหล่านี้ลดน้อยลงจึงทำให้วิถีชีวิตของชาวไทยทรงดำเริ่มจางหายไป
         ในปีงบประมาณที่ผ่านมา คณะร่วมกับหน่วยงานท้องถิ่นและคนในชุมชน นำปัญหาที่เจอมาสร้างเป็นโอกาส โดยเล็งเห็นว่าพื้นที่น้ำน้อยเมื่อปลูกข้าวหอมมะลิจะส่งผลดีต่อข้าว ทำให้ได้ข้าวหอมมะลิที่มีความหอมมาก โดยได้ทำการจัดตั้งกลุ่มผู้ปลูกข้าวหอมมะลิตำบลห้วยข้องขึ้นเพื่อดำเนินการด้านการผลักดันข้าวหอมมะลิห้วยข้องให้มีคุณภาพและมีช่องทางออกสู่ตลาดการค้าเชิงพาณิชย์ โดยสามารถขยายพื้นที่การปลูกข้าวหอมมะลิจากเดิม 70 ไร่ เพิ่มขึ้นเป็น 150 ไร่ สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเกษตรผู้ทำนาจากการจำหน่ายข้าวเปลือกในราคาที่ไม่สามารถต่อรองได้ มาสู่การจำหน่ายข้าวสารคุณภาพในแบรนด์ของชุมชนเอง จึงสามารถเพิ่มมูลค่าข้าวหอมมะลิได้ โดยการขับเคลื่อนผ่านต้นทุนชุมชนที่มีอยู่ เช่น องค์ความรู้ของเกษตรกรผู้ทำนา โรงสีชุมชน เครือข่ายต้นแบบ และหน่วยงานท้องถิ่น เป็นต้น
         ในปีงบประมาณ 2567 นี้ จึงมีจุดมุ่งหมายที่จะดำเนินกิจกรรมต่อยอด เพื่อพัฒนาคุณภาพข้าวของตำบล ห้วยข้องให้ได้มาตรฐานการรับรองที่น่าเชื่อถือ แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างเกษตรและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเพื่อให้องค์ความรู้ที่มีประโยชน์ในการทำนาในพื้นที่น้ำน้อยให้ได้ข้าวที่มีคุณภาพ ได้ปริมาณ ลดต้นทุน ลดความเสี่ยงในการเกิดความเสียหาย มีการวางแผนธุรกิจและวางแผนการตลาด เพื่อเพิ่มโอกาสทางการตลาดที่ดีขึ้น มุ่งเป้าเพื่อผลักดัน ข้าวหอมมะลิห้วยข้องออกสู่ตลาดการค้าเชิงพาณิชย์ให้ได้อย่างยั่งยืน และรวบรวมข้อมูลและประชาสัมพันธ์วัฒนธรรมและองค์ความรู้ เพื่อรักษาวิถีชีวิตของชาวไทยทรงดำให้คงอยู่ต่อไป
วัตถุประสงค์
  1. เพื่อส่งเสริมข้าวหอมมะลิห้วยข้องออกสู่ตลาดเชิงพาณิชย์
  2. เพื่อปรับพฤติกรรมของกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในตำบลห้วยข้องจากการจำหน่ายข้าวเปลือกมาจำหน่ายเป็นข้าวสารแบรนด์ชุมชน
  3. เพื่อสร้างองค์ความรู้การทำนาน้ำน้อยในพื้นที่ตำบลห้วยข้อง
 
พื้นที่เป้าหมาย
# พื้นที่ ตำบล อำเภอ จังหวัด
1 กลุ่มชุมชนห้วยข้อง ห้วยข้อง บ้านลาด เพชรบุรี
กิจกรรมย่อย

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 4) 1 ก.ค. 2567 - 15 ก.ย. 2567

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

กลุ่มชุมชนห้วยข้อง ต.ห้วยข้อง อ.บ้านลาด จ.เพชรบุรี

วิธีการดำเนินงาน (Process)

- พูดคุยเพื่อทบทวนการดำเนินงานในปีที่ผ่านมา ติดตามการดำเนินงาน และวางแผนการทำงานถัดไปมีการประเมินผลกระทบทางสังคม
- ดำเนินการขับเคลื่อนกลุ่มวิสาหกิจผู้ปลูกข้าวหอมมะลิตำบลห้วยข้อง
- จัดสัมมนา เพื่อรวบรวมองค์ความรู้การปลูกข้าวหอมมะลิ พูดคุยเพื่อแลกปัญหาที่เจอในการทำนาในฤดูกาลที่ผ่านมา วิธีการแก้ไขปัญหาแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างเกษตรกรและผู้เชี่ยวชาญ
- จัดอบรมการพัฒนาผลิตภัณฑ์น้ำสลัดข้าวหอมมะลิ
- ทำการตลาดทั้งรูปแบบออนไลน์และออฟไลน์สร้างเครือข่ายเพื่อจำหน่ายข้าวหอมมะลิในเชิงพาณิชย์
- สร้างสื่อประชาสัมพันธ์ต่าง ๆ เพื่อสนับสนุนการจำหน่ายข้าวหอมมะลิเชิงพาณิชย์
- ประสานงานกับหน่วยงานต่างๆ และเครือข่าย เพื่อให้กลุ่มสามารถทำงานได้อย่างราบรื่น เพื่อปรับปรุงการทำงานให้มีประสิทธิภาพ
- พูดคุยเพื่อทบทวนการดำเนินงานในปีที่ผ่านมา ติดตามการดำเนินงาน และวางแผนการทำงานถัดไป

ผลผลิต (Output)

ผลิตภัณฑ์ชุมชน องค์ความรู้การทำนาบนพื้นที่ตำยลห้วยข้อง วิสาหกิจ

ผลลัพธ์ (Outcome)

ชุมชนมีรายได้และเกิดความภาคภูมิใจในตนเอง

ผลกระทบ (Impact)

เศรษฐกิจ
สังคม
สิ่งแวดล้อม
การศึกษาเรียนรู้


รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

เศรษฐกิจ สร้างรายได้ชุมชน
สังคม ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเกษตรกร
สิ่งแวดล้อม ลดก๊าซเรือนกระจก
การศึกษาเรียนรู้ จัดทำองค์ความรู้การทำนาน้ำน้อยบนพื้นที่ตำบลห้วยข้อง
 

งบประมาณที่ใช้ (Budget)

24,496.00 บาท / Baht

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 4) 1 ก.ค. 2567 - 15 ก.ย. 2567

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

กลุ่มชุมชนห้วยข้อง ต.ห้วยข้อง อ.บ้านลาด จ.เพชรบุรี

วิธีการดำเนินงาน (Process)

- พูดคุยเพื่อทบทวนการดำเนินงานในปีที่ผ่านมา ติดตามการดำเนินงาน และวางแผนการทำงานถัดไปมีการประเมินผลกระทบทางสังคม
- ดำเนินการขับเคลื่อนกลุ่มวิสาหกิจผู้ปลูกข้าวหอมมะลิตำบลห้วยข้อง
- จัดสัมมนา เพื่อรวบรวมองค์ความรู้การปลูกข้าวหอมมะลิ พูดคุยเพื่อแลกปัญหาที่เจอในการทำนาในฤดูกาลที่ผ่านมา วิธีการแก้ไขปัญหาแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างเกษตรกรและผู้เชี่ยวชาญ
- จัดอบรมการพัฒนาผลิตภัณฑ์น้ำสลัดข้าวหอมมะลิ
- ทำการตลาดทั้งรูปแบบออนไลน์และออฟไลน์สร้างเครือข่ายเพื่อจำหน่ายข้าวหอมมะลิในเชิงพาณิชย์
- สร้างสื่อประชาสัมพันธ์ต่าง ๆ เพื่อสนับสนุนการจำหน่ายข้าวหอมมะลิเชิงพาณิชย์
- ประสานงานกับหน่วยงานต่างๆ และเครือข่าย เพื่อให้กลุ่มสามารถทำงานได้อย่างราบรื่น เพื่อปรับปรุงการทำงานให้มีประสิทธิภาพ
- พูดคุยเพื่อทบทวนการดำเนินงานในปีที่ผ่านมา ติดตามการดำเนินงาน และวางแผนการทำงานถัดไป

ผลผลิต (Output)

ผลิตภัณฑ์ชุมชน องค์ความรู้การทำนาบนพื้นที่ตำบลห้วยข้อง วิสาหกิจชุมชน

ผลลัพธ์ (Outcome)

ชุมชนมีรายได้และเกิดความภาคภูมิใจในตนเอง

ผลกระทบ (Impact)

เศรษฐกิจ
สังคม
สิ่งแวดล้อม
การศึกษาเรียนรู้


รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

เศรษฐกิจ สร้างรายได้ชุมชน
สังคม ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเกษตรกร
สิ่งแวดล้อม ลดก๊าซเรือนกระจก
การศึกษา/เรียนรู้ตลอดชีวิต จัดทำองค์ความรู้การทำนาน้ำน้อยบนพื้นที่ตำบลห้วยข้อง

งบประมาณที่ใช้ (Budget)

30,522.00 บาท / Baht

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 4) 1 ก.ค. 2567 - 15 ต.ค. 2567

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

กลุ่มชุมชนห้วยข้อง ต.ห้วยข้อง อ.บ้านลาด จ.เพชรบุรี


วิธีการดำเนินงาน (Process)

 
- พูดคุยเพื่อทบทวนการดำเนินงานในปีที่ผ่านมา ติดตามการดำเนินงาน และวางแผนการทำงานถัดไปมีการประเมินผลกระทบทางสังคม
- ดำเนินการขับเคลื่อนกลุ่มวิสาหกิจผู้ปลูกข้าวหอมมะลิตำบลห้วยข้อง
- จัดสัมมนา เพื่อรวบรวมองค์ความรู้การปลูกข้าวหอมมะลิ พูดคุยเพื่อแลกปัญหาที่เจอในการทำนาในฤดูกาลที่ผ่านมา วิธีการแก้ไขปัญหาแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างเกษตรกรและผู้เชี่ยวชาญ
-จัดอบรมการพัฒนาผลิตภัณฑ์น้ำสลัดข้าวหอมมะลิ
-ทำการตลาดทั้งรูปแบบออนไลน์และออฟไลน์สร้างเครือข่ายเพื่อจำหน่ายข้าวหอมมะลิในเชิงพาณิชย์
-สร้างสื่อประชาสัมพันธ์ต่าง ๆ เพื่อสนับสนุนการจำหน่ายข้าวหอมมะลิเชิงพาณิชย์
-ประสานงานกับหน่วยงานต่างๆ และเครือข่าย เพื่อให้กลุ่มสามารถทำงานได้อย่างราบรื่น เพื่อปรับปรุงการทำงานให้มีประสิทธิภาพ
-พูดคุยเพื่อทบทวนการดำเนินงานในปีที่ผ่านมา ติดตามการดำเนินงาน และวางแผนการทำงานถัดไป

ผลผลิต (Output)

ผลิตภัณฑ์ชุมชน องค์ความรู้การทำนาบนพื้นที่ตำบลห้วยข้อง วิสาหกิจชุมชน

ผลลัพธ์ (Outcome)

ชุมชนมีรายได้และเกิดความภาคภูมิใจในตนเอง

ผลกระทบ (Impact)

เศรษฐกิจ
สังคม
สิ่งแวดล้อม
การศึกษาเรียนรู้


รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

เศรษฐกิจ สร้างรายได้ชุมชน
สังคม ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเกษตรกร
สิ่งแวดล้อม ลดก๊าซเรือนกระจก
การศึกษา/เรียนรู้ตลอดชีวิต จัดทำองค์ความรู้การทำนาน้ำน้อยบนพื้นที่ตำบลห้วยข้อง

งบประมาณที่ใช้ (Budget)

26,500.00 บาท / Baht
ผลการดำเนินกิจกรรม




        การดำเนินงานพัฒนาท้องถิ่นที่พื้นที่ตำบลห้วยข้องนั้น ปีที่ผ่านมาพบว่าปัญหา ดังนี้ กระบวนการผลิต ในฤดูกาลปลูกข้าวที่ผ่านมาสมาชิกพบปัญหา คือฝนไม่ตก ทำให้ไม่มีน้ำสำหรับปลูกข้าวทำให้ข้าวได้รับความเสียหายในบางพื้นที่ บางพื้นที่พบปัญหาแมลงบนนาข้าว กระบวนการสีข้าวพบข้าวที่เกิดความเสียหายเนื่องจากกระบวนการเก็บรักษาที่ไม่ถูกต้อง ในขั้นตอนการสีข้าวข้าวเปลือกข้าวบางแปลงเมื่อทำการสีแล้วได้ปริมาณข้าวสารน้อยกว่าค่าเฉลี่ยเนื่องมาจากกระบวนเก็บเกี่ยวที่ยังไม่ดีเพียงพอ สมาชิกคณะทำงานจึงได้จัดกิจกรรมอบรมให้ความรู้สมาชิกเพื่อวางแผนการทำนาปลูกข้าวบนพื้นที่น้ำน้อย การแก้ไขปัญหาที่อาจพบบนนาข้าว แลกเปลี่ยนเทคนิคต่าง ๆ ในการทำนาข้าวหอมมะลิ การคัดเลือกเมล็ดพันธ์ กระบวนการสีข้าว เก็บเกี่ยว และเก็บรักษาข้าว ในด้านการประชาสัมพันธ์และจัดจำหน่ายนั้นิข้าวสารที่มีการแบ่งเข้ากลุ่มไว้ได้ถูกจำหน่ายผ่านเครือข่ายต่าง ๆ เช่น ร้านค้า การออกบูธสินค้า การขอความร่วมมือเพื่อนำข้าวหอมห้วยข้องจำหน่าย ณ หน่วยงานต่างๆ เช่น อุทยานนานาชาติสิรินธร ช่องทางออนไลน์ (เพจเฟสบุค /ช้อปปี้) การจำหน่ายผ่านวันสำคัญและเทศกาลต่างๆ เช่น งานตักบาตรอาหารแห้ง ของชำรวยงานแต่งงาน เป็นต้น ซึ่งขณะนี้ปริมาณข้าวหอมมะลิของกลุ่มที่เก็บไว้หมดลงแล้ว ทำให้ไม่มีข้าวเพียงพอต่อการจำหน่ายในระหว่างรอผลผลิต กิจกรรมที่กำลังจะเกิดขึ้น คือการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากการแปรรูปปลายข้าวหอมมะลิเป็นน้ำสลัดจากข้าวหอมมะลิ โดยสอดแทรกเอกลักษณ์ชุมชนโดยใช้น้ำตาลโตนดแทนน้ำทรายในการผลิต อีกทั้งคณะได้ถ่ายทอดความรู้ในการบรรจุภัณฑ์ข้าวสุญญากาศเพื่อรักษาคุณภาพข้าวให้สมาชิก สมาชิกมีการแบ่งหน้าที่ความรับผิดของตนเองอย่างชัดเจนเพื่อให้กลุ่มสามารถบบริหารจัดการได้ด้วยตนเองอย่างยั่งยืน
คณะร่วมกับชุมชนผลักดันจนเกิดการร่วมกลุ่มดำเนินงานในรูปแบบวิสาหกิจชุมชน 2 กลุ่ม ได้แก่ วิสาหกิจชุมชนซีเรียลข้าวหมอมมะลิห้วยข้อง และวิสาหกิจชุมชนข้าวหอมมะลิตำบลห้วยข้อง และมีการสนร้างเครือข่ายความร่วมมือในด้านต่างๆ เกิดองค์ความรู้ต่างๆ ในการดำเนินงานเพื่อให้ชุมชนสามารถดำเนินงานได้อย่างยั่งยืนด้วยตนเอง


ระยะเวลาไม่เพียงพอในการจัดกิจกรรม


เพิ่มระยะเวลาในการดำเนินงาน

ตัวชี้วัดกิจกรรมหลัก
ตัวชี้วัด เป้าหมาย ผลที่ได้ รายละเอียด
1) จำนวนผู้ที่ยื่นผลงานทางวิชาการการรับใช้สังคม (ตัวชี้วัด ม.) 1 คน 0 คน
2) ผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากการพัฒนา (ตัวชี้วัด ม.) 1 ผลิตภัณฑ์ 1 ผลิตภัณฑ์ น้ำสลัดข้าวหอมมะลิ https://drive.google.com/file/d/1t-hXbZo8o1UPupKowFGVZ25lCwNKyKmM/view?usp=drive_link
3) รายงานการประเมินผลกระทบทางสังคมจากการลงทุน (SROI) (ตัวชี้วัด ทปอ.) 1 รายงาน 1 รายงาน https://drive.google.com/file/d/18Ff4B7H5GHP5XEXiiBKlwXVMGAjtFxcy/view?usp=drive_link
4) รายงานความสุขมวลรวม (GVH) (ตัวชี้วัด ทปอ.) 1 รายงาน 1 รายงาน https://drive.google.com/file/d/1ybltr2A8of9lDKbQoVlZj-89UjBwnCDG/view?usp=drive_link
5) ครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการสามารถสร้างนวัตกรรมทางสังคม (Paradigm shift) ที่มีการยกระดับคุณภาพชีวิต (ตัวชี้วัด ทปอ.) 5 นวัตกรรม 2 นวัตกรรม 1.องค์ความรู้การทำนาบนพื้นที่ห้วยข้อง 2.ความร่วมมือการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชน https://drive.google.com/file/d/1v2Lh-M77PHN5_o3sVdrokFOs4r6LkQOW/view?usp=drive_link https://drive.google.com/file/d/1HjvaSVfvFqsMu7XUSagvKOkiySu0-JsQ/view?usp=drive_link
6) รายได้ครัวเรือนกลุ่มเป้าหมายที่เข้าโครงการเพิ่มขึ้น (ตัวชี้วัด ทปอ.) ร้อยละ 10 ร้อยละ 10 มีรายรับจากการจำหน่ายข้าวและน้ำสลัดจำนวน 54,075 บาท
7) จำนวนแผนงาน/โครงการ เพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานรากระดับตำบล (ตัวชี้วัด ทปอ.) 5 ตำบล 1 ตำบล ตำบลห้วยข้อง https://drive.google.com/file/d/1Y9VLjG6 62xRF7dXxMK2fGbry1eM3L2F/view?usp=drive_link
8) ร้อยละความสุขมวลรวม (GVH) ของครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการ (ตัวชี้วัด ม.+ทปอ.)