ชื่อกิจกรรม

การพัฒนาศูนย์การเรียนรู้เพื่อการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน โครงการเขานางพันธุรัต อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี

กิจกรรมภายใต้ : 2567 (ยุทธ 5) โครงการที่ 41 : ศูนย์เรียนรู้เพื่อเป้าหมายการพัฒนาพื้นที่ยั่งยืนสำหรับการบริหารจัดการทรัพยากรชุมชน
ประเภทกิจกรรม
การพัฒนาท้องถิ่น (ด้านการพัฒนา)
ผู้ดำเนินงาน
1. ผศ.พจนารถ บัวเขียว ที่ปรึกษาโครงการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
2. ผศ.ดร.ประสิทธิ์ คำพล สาขาวิชาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
3. อาจารย์ ดร.ทัดทอง พราหมณี สาขาวิชาเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษา คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ
4. ผศ.ดร.ภาวนา อังกินันทน์ สาขาวิชาบริหารธุรกิจ (การจัดการ) คณะวิทยาการจัดการ
5. อาจารย์ ดร.ภัททราวดา วิไลลอย สาขาวิชานิเทศศาสตร์ คณะวิทยาการจัดการ
6. อาจารย์ ดร.ศิริวรรณ แดงฉ่ำ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร คณะเทคโนโลยีการเกษตร
7. นางสาวสุวรรณา ด้วงงาม เจ้าหน้าที่ประจำโครงการ คณะเทคโนโลยีการเกษตร
8. อาจารย์ปองพล รักการงาน สาขาวิศวกรรมพลังงาน คณะวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยีอุตสาหกรรม
9. นางสาวศศิวิมล กาหลง นักวิชาการศึกษา ชำนาญการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
10. นางสาววณิชยา ทองสมนึก นักวิชาการศึกษา สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
11. นางสาวชนาพร ปิ่นฟ้า เจ้าหน้าที่ประจำโครงการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
12. นางสาวเกตุษรินทร์ ทองอ่อน เจ้าหน้าที่ประจำโครงการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
13. นางสาวสาริกา ทองใบ เจ้าหน้าที่ประจำโครงการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
14. นางสาวจรินทร์ธร บรรฤทธิ์ เจ้าหน้าที่ประจำโครงการ สถาบันวิจัยและส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม
หลักและเหตุผล
          ตามที่ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ได้รับงบประมาณจากสำนักงบประมาณ ในการบริหารจัดการตามยุทธศาสตร์ใหม่ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี เพื่อพัฒนาท้องถิ่นตามพระราโชบายระยะ 20 ปี (พ.ศ.2560 – 2579) ที่เน้นการดำเนินงานพัฒนาท้องถิ่น การผลิตและพัฒนาครู การยกระดับคุณภาพการศึกษา และการพัฒนาระบบบริหารจัดการของมหาวิทยาลัย ซึ่งมหาวิทยาลัยดูแลการดำเนินงาน ครอบคลุมพื้นที่ 2 จังหวัด คือจังหวัดเพชรบุรีและจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จากที่ประชุมคณะกรรมการสภามหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี มีนโยบายให้พัฒนาท้องถิ่น โดยนำองค์ความรู้ที่มีอยู่มาใช้ประโยชน์ให้เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่ ท้องถิ่น ในด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อมและการศึกษา ซึ่งมุ่งเน้นการสร้างความเข้มแข็งของชุมชน ในแนวทางที่ใช้พื้นที่ชุมชน เป็นแกนหลัก โดยอาศัยเครือข่ายความร่วมมือกับชุมชน/หน่วยงานในพื้นที่ ปราชญ์ชุมชนและหน่วยงานภายนอก
จากการลงพื้นที่เปิดเวทีประชาคมรับฟังความคิดเห็นชุมชน และจากวนอุทยานแห่งชาติเขานางพันธุรัต อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี พบว่า ในชุมชนมีฐานการเรียนรู้ที่หลากหลาย แต่ยังไม่มีการบริหารจัดการศูนย์เรียนรู้ในรูปแบบการท่องเที่ยว และทางวนอุทยานต้องการยกระดับคุณภาพการศึกษา พร้อมกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และพัฒนาศูนย์การเรียนรู้ เพื่อการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน ให้นักเรียน ชุมชน นักท่องเที่ยว หรือผู้ที่สนใจ สามารถเข้ามาศึกษาดูงาน ทำกิจกรรมเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เช่น กิจกรรมยิงเมล็ดพันธุ์ กิจกรรมศึกษาตำนานของนางพันธุรัต เป็นต้น และศึกษาดูงานตามศูนย์เรียนรู้ทั้งในวนอุทยาน และศูนย์เรื่องรู้ในแต่ละหมู่บ้าน เพื่อการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน
         จากเป้าประสงค์ของแผนยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ระยะ 20 ปี มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี จึงเล็งเห็นถึงศักยภาพและความสอดคล้องของเป้าหมายในการพัฒนาชุมชนบริเวณโดยรอบเขานางพันธุรัต ให้เกิดเป็นศูนย์การเรียนรู้เพื่อการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน จึงจัดทำการโครงพัฒนาศูนย์การเรียนรู้เพื่อการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน โครงการเขานางพันธุรัต อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอชะอำ       จังหวัดเพชรบุรี โดยมุ่งเน้นการพัฒนาชุมชนให้เป็นศูนย์เรียนรู้ด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน สามารถเป็นแหล่งศึกษาดูงานได้ โดยใช้กระบวนการพัฒนาตามองค์ประกอบของการเป็นศูนย์เรียนรู้ 7 ด้าน ดังนี้
         1) การจัดทำข้อมูล/ชุดความรู้ เรื่อง การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม โดยนำองค์ความรู้ในตัวบุคคลมาเรียบเรียงให้เป็นระบบ เป็นหมวดหมู่ สามารถทำความเข้าใจได้และพร้อมต่อการนำไปใช้ประโยชน์
         2) การพัฒนาศักยภาพบุคลากรภายในชุมชน ให้สามารถบอกเล่าหรือถ่ายทอดข้อมูล ชุดความรู้แก่ผู้มาเรียนรู้ได้อย่างน่าสนใจ
         3) การออกแบบและการจัดลำดับขั้นตอน วิธีการจัดกระบวนการเรียนรู้ รูปแบบการเผยแพร่ การนำข้อมูล เนื้อหาความรู้มาถ่ายทอดให้กับผู้ที่สนใจ เช่น การลำดับเรื่องราว เหตุการณ์ที่นำเสนอ การจัดทำกิจกรรมสาธิต   เป็นต้น
         4) การออกแบบกิจกรรมและกระบวนการที่จะทำให้เกิดการเรียนรู้ เช่น การจัดกิจกรรมที่เน้นการเรียนรู้จากการลงมือทำ การเรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง เป็นต้น
         5) การพัฒนาสื่อรูปแบบต่าง ๆ ที่ทำให้การเรียนรู้มีประสิทธิภาพมากกว่าการได้ฟังบรรยายเพียงอย่างเดียว เช่น อุปกรณ์สาธิต สิ่งของจริง (ของจริง) ป้ายข้อมูล โมเดลจำลอง วีดีทัศน์ เป็นต้น
         6) การจัดการสถานที่ โดยการพัฒนาภูมิทัศน์ และฐานการเรียนรู้ จำนวน 4 ฐาน เพื่อประกอบกิจกรรมการเรียนรู้ ได้แก่
             ฐานที่ 1 เส้นทางท่องเที่ยวตำนานเขานางพันธุรัต
             ฐานที่ 2 กิจกรรมยิงเมล็ดพันธุ์
             ฐานที่ 3 ปุ๋ยหมักและน้ำส้มควันไม้ จากกิ่งไม้และใบไม้
             ฐานที่ 4 เกษตรทฤษฎีใหม่
         7) การออกแบบการบริหารจัดการที่เป็นระบบชัดเจน มีการวางแผนการปฏิบัติงาน การบริหารจัดการคณะทำงานที่ขับเคลื่อนงานของแหล่งเรียนรู้ การจัดการงบประมาณหรือแหล่งที่มาของรายได้ รวมไปถึงการจัดทำระบบการรับศึกษาดูงาน
วัตถุประสงค์
1. เพื่อปกป้อง ฟื้นฟู และสนับสนุนการใช้ระบบนิเวศบนบกอย่างยั่งยืนของเขานางพันธุรัต
2. เพื่อสร้างความตระหนักรู้ด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในชุมชน การหมุนเวียนการใช้ประโยชน์ของทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด
3. เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรในการใช้ทรัพยากร และการเป็นวิทยากรชุมชน
4. พัฒนาชุมชนในบริเวณโดยรอบเขานางพันธุรัต ให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน
พื้นที่เป้าหมาย
# พื้นที่ ตำบล อำเภอ จังหวัด
1 ประชาชนในบริเวณโดยรอบเขานางพันธุรัต เขาใหญ่ ชะอำ เพชรบุรี
2 นักศึกษาและบุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี นาวุ้ง เมืองเพชรบุรี เพชรบุรี
3 นักเรียนในโรงเรียนเครือข่ายการพัฒนา จำนวน 4 โรงเรียน เขาใหญ่ ชะอำ เพชรบุรี
กิจกรรมย่อย

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 4) 25 ก.ค. 2567 - 25 ก.ค. 2567

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

ประชาชนในบริเวณโดยรอบเขานางพันธุรัต

วิธีการดำเนินงาน (Process)

- พัฒนาช่องทางการรับศึกษาดูงานและการประชาสัมพันธ์ศูนย์การเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศ และสื่อออนไลน์
- จัดกิจกรรมอบรมการบูรณาการกิจกรรมในชุมชน เพื่อการเรียนรู้ในชุมชน และเพื่อการประชาสัมพันธ์

ผลผลิต (Output)

ชุมชนในท้องถิ่นได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้หรือนวัตกรรม มาใช้ในการเผยแพร่ การนำข้อมูล เนื้อหาความรู้มาออกแบบเพื่อการถ่ายทอดให้กับผู้ที่สนใจ เช่น การลำดับเรื่องราว เหตุการณ์ที่นำเสนอ การจัดทำกิจกรรมสาธิต ที่เน้นการเรียนรู้จากการลงมือทำ

ผลลัพธ์ (Outcome)

ชุมชนได้เรียนรู้การบูรณาการกิจกรรมในชุมชน เพื่อการเรียนรู้ในชุมชน และเพื่อการประชาสัมพันธ์ จำนวน 20 คน

ผลกระทบ (Impact)

เศรษฐกิจ
สังคม


รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

ด้านเศรษฐกิจ : คนในชุมชนและวนอุทยานแห่งชาติเขานางพันธุรัตเกิดรายได้ จากการเป็นแหล่งศึกษาดูงาน
ด้านสังคม : ชุมชนมีความเข้มแข็งและสามัคคี จากการรวมกลุ่ม

งบประมาณที่ใช้ (Budget)

14,913.00 บาท / Baht

ระยะเวลาดำเนินงาน (Date)

( ไตรมาส 4) 26 ก.ค. 2567 - 26 ต.ค. 2567

กลุ่มเป้าหมาย (Target)

นักเรียนในโรงเรียนเครือข่ายการพัฒนา จำนวน 4 โรงเรียน

วิธีการดำเนินงาน (Process)

จัดกิจกรรมอบรมเยาวชนอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพื่อปกป้องผืนป่าบริเวณรอบเขานางพันธุรัตกับ โรงเรียนเครือข่ายพัฒนา จำนวน 4 โรงเรียน


ผลผลิต (Output)

เยาวชน/นักเรียน จำนวน 4 โรงเรียน ร่วมกิจกรรมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพื่อปกป้องผืนป่าบริเวณรอบเขานางพันธุรัตกับโรงเรียนเครือข่ายพัฒนา

ผลลัพธ์ (Outcome)

จำนวนผู้เข้าร่วมอบรมเยาวชนอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพื่อปกป้องผืนป่าบริเวณรอบเขานางพันธุรัตกับโรงเรียนเครือข่ายพัฒนา จำนวน 4 โรงเรียน 100 คน

ผลกระทบ (Impact)

สิ่งแวดล้อม
การศึกษาเรียนรู้


รายละเอียดผลกระทบ (Impact Detail)

ด้านสิ่งแวดล้อม : เกิดการอนุรักษ์ ปกป้อง และฟื้นฟูป่าไม้ระบบนิเวศของเขานางพันธุรัต
ด้านการศึกษา/การเรียนรู้ : เกิดศูนย์เรียนรู้ด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน เพื่อให้นักเรียน ชุมชน นักท่องเที่ยว หรือผู้ที่สนใจได้เข้ามาศึกษาดูงาน

งบประมาณที่ใช้ (Budget)

34,710.00 บาท / Baht
ผลการดำเนินกิจกรรม




โครงการพัฒนาศูนย์การเรียนรู้เพื่อการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน โครงการเขานางพันธุรัต อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรีนั้น เป็นการพัฒนาชุมชนบริเวณโดยรอบเขานางพันธุรัต ให้เกิดเป็นศูนย์การเรียนรู้เพื่อการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน โดยมุ่งเน้นการพัฒนาชุมชนให้เป็นศูนย์เรียนรู้ด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างยั่งยืน สามารถเป็นแหล่งศึกษาดูงานได้ ซึ่ง ณ วนอุทยานแห่งชาติเขานางพันธุรัตค่อนข้างมีความพร้อมในการเป็นแหล่งศึกษาดูงานได้ ทางทีมมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีจึงเข้าไปส่งเสริมฐานเรียนรู้ เปิดช่องทางการอบรมและศึกษาดูงาน และดึงชุมชนบริเวณโดยรอบเข้ามามีส่วนร่วม เพื่อเพิ่มรายได้ให้กับชุมชน


- อุปสรรคการเข้าไปจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้ในพื้นที่โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริค่อยข้างมีข้อจำกัด


- ควรเลือกพื้นที่จัดตั้งศูนย์เรียนรู้ที่ไม่ได้อยู่ในเขตพื้นที่โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ตัวชี้วัดกิจกรรมหลัก
ตัวชี้วัด เป้าหมาย ผลที่ได้ รายละเอียด
1) ร้อยละของประชาชนที่เข้าร่วมโครงการสามารถนำองค์ความรู้หรือนวัตกรรมไปแก้ปัญหาหรือขยายผลหรือนำไปใช้ประโยชน์ (ตัวชี้วัด ทปอ.) ร้อยละ 5 ร้อยละ 5
2) ร้อยละของประชาชนที่เข้าร่วมโครงการเกิดการตระหนักรู้ในการบริหารจัดการทรัพยากร การแก้ปัญหาและการใช้ประโยชน์ในพื้นที่ (ตัวชี้วัด ทปอ.) ร้อยละ 30 ร้อยละ 30
3) จำนวนประชาชนในชุมชนท้องถิ่นได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้หรือนวัตกรรมในการบริหารจัดการทรัพยากรในชุมชน การแก้ปัญหาและการใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่าในพื้นที่ (ตัวชี้วัด ทปอ.) 100 คน 100 คน
4) ศูนย์การเรียนรู้เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น จังหวัดเพชรบุรี มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี (ตัวชี้วัด ม.) 2 ศูนย์ 1 ศูนย์
5) มหาวิทยาลัยราชภัฏได้ใช้ศักยภาพในการบูรณาการองค์ความรู้หรือนวัตกรรม ร่วมกับชุมชนในการบริหารจัดการทรัพยากร การแก้ปัญหาและการใช้ประโยชน์ในพื้นที่อย่างเป็นระบบ (ตัวชี้วัด ม.+ทปอ.) 1 องค์ความรู้/นวัตกรรม 4 องค์ความรู้/นวัตกรรม
6) พื้นที่อันเนื่องมาจากพระราชดำริมีการพัฒนายกระดับเป็นศูนย์การเรียนรู้เพื่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนสำหรับการบริหารจัดการทรัพยากรชุมชน 1 ศูนย์ 1 ศูนย์